سنگ‌نگاری، زمین‌شیمی و تحلیل فرکتال انکلاوهای مافیک تودة آذرین درونی الوند برای بررسی فرایند آمیختگی ماگمایی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 استاد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

doi
10.22108/ijp.2021.122815.1175
چکیده

مجموعة آذرین درونی الوند در پهنة سنندج- سیرجان و در جنوب و باختر همدان جای دارد. بررسی‌های سنگ‏‌نگاری نشان می‏‌دهند این توده از سنگ‌های آذرین درونی مافیک، گرانیتوییدهای پورفیرویید و لوکوکرات همراه با انکلاوهای سورمیکاسه، میکروگرانولار مافیک و میکروگرانولار فلسیک و هورنفلسی تشکیل شده است. بررسی‌های صحرایی، سنگ‏‌نگاری و زمین‌شیمیایی نشان می‏‌دهند انکلاوها، سنگ میزبان و سنگ‌های مافیک سرشت کالک‌آلکالن دارند و از دیدگاه شاخص اشباع از آلومین (ASI) سنگ میزبان در محدودة پرآلومین، انکلاوهای میکروگرانولار مافیک و سنگ‌های مافیک در محدودة متاآلومین و مرز متاآلومین و پرآلومین هستند. برپایة نمودارهای عنکبوتی، در همة سنگ‌ها تهی‏‌شدگی از عنصرهای HFSE و غنی‏‌شدگی از عنصرهای LILE دیده می‌شود که از ویژگی‏‌های سنگ‌های پهنه‌های فرورانش است. پیچیدگی ریخت‌شناسی انکلاوها نشان‌دهندة پدیدارشدن ساختارهای فرکتال در انکلاوهای الوند و نشانه‌ای از رویداد فرایند آمیختگی ماگمایی در این توده است. ابعاد فرکتال انکلاوها از 08/1 تا 21/1 متغیر است و در نمودار ستونی مد آن 1/1 است. بر‌پایة بعد فرکتال انکلاوها، نسبت لگاریتم گرانروی سنگ میزبان به انکلاو، طیفی از 48/0 تا 74/0را نشان می‏‌دهد و مد آن در نمودار ستونی 51/0 است. ازآنجایی‌که انکلاوهای میکروگرانولار مافیک در تودة آذرین درونی الوند به شکل‌های مختلف دیده می‏‌شوند، این نکته پیشنهاد می‏‌دهد اثر آمیختگی ماگمایی (آمیختگی مکانیکی) روی انکلاوها و میزبان در بخش‏‌های مختلف شمال تودة الوند متفاوت بوده است؛ به‌گونه‌ای‌که از مرز تودة مافیک به‌سوی مرکز تودة گرانیتوییدی، اندازة انکلاوها کوچک‌تر، شمار آنها کمتر و بعد فرکتال در آنها کاهش می‏‌یابند.