تاریخچة تکامل اُلیستولیتهای افیولیتی شمال انارک، ایران مرکزی با بهکارگیری بررسیهای سنگنگاری و شیمی کانیها
نویسندگان
1 دانشیار، گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه اصفهان، اصفهان ، ایران
2 استادیار، گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه اصفهان، اصفهان ، ایران
3 دانشجوی دکتری، گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه اصفهان، اصفهان ، ایران
doi
10.22108/ijp.2021.127663.1225چکیده
افیولیت انارک در ارتباط با تکامل پالئوتتیس و به سن پالئوزوییک است. این افیولیت از پریدوتیتهای سرپانتینیشده گوشته و پوسته، سنگهای کومولایی، گابروهای تودهای، گدازههای بالشی، دایکهای مافیک و الترامافیک، رودینگیت و لیستونیت تشکیل شده و با مجموعة دگرگونی شامل شیست و مرمر همراه شده است. در همبری این مجموعة افیولیتی با پایینترین بخش دگرگونههای انارک که کمپلکس چاهگربه نامیده میشود و درون شیستهای سبرز، اُلیستولیتهایی از افیولیت انارک دیده میشود که شامل اُلیستولیتهای لیستونیتی، متامافیک، سرپانتینیتی و متاپریدوتیتی هستند. ابعاد این اُلیستولیتها از چند سانتیمتر تا چند صد متر تغییر میکند. اسپینل کرومدار، پیروکسن، کانیهای ثانویه کلسیت، گارنت، ترمولیت، کلریت، مگنتیت و کانیهای کدر از کانیهای اصلی اُلیستولیتهای لیستونیتی هستند. اسپینل کرومدار، اسفن، اپیدوت، کلریت و کانیهای کدر از کانیهای سازندة اُلیستولیت متامافیک، اسپینل کرومدار، مگنتیت، ترمولیت، تالک، کلریت از کانیهای سازندة اُلیستولیت سرپانتینیتی و همچنین، اسپینل کرومدار، مگنتیت، کلریت، کلسیت، گارنت و آنتیگوریت از کانیهای سازندة اُلیستولیت متاپریدوتیتی بهشمار میروند. برپایة دادههای بهدستآمده از تجزیة زمینشیمیایی، Cr# اسپینلها در اسلایدهای اُلیستولیت لیستونیتی، متامافیک، سرپانتینیت و متاپریدوتیت بهترتیب برابربا 40/87- 92/97، 38/49- 89/51، 22/49- 05/60 و 76/29- 97/55 با مقدارهای TiO2 آنها نیز بسیار کم هستند. متفاوتبودن شیمی کانیها که گویای پیدایش آنها در محیطهای زمینساختی متنوعی است، ویژگی محیطهای پشتة میاناقیانوسی و یا مناطق فرافرورانش (سوپراسابداکشن) را نشان میدهند.