تاریخچة تکامل اُلیستولیت‏‌های افیولیتی شمال انارک، ایران مرکزی با به‌کارگیری ‌بررسی‌های ‌سنگ‌نگاری و شیمی کانی‏‌ها

نویسندگان

1 دانشیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه اصفهان، اصفهان ، ایران

2 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه اصفهان، اصفهان ، ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه اصفهان، اصفهان ، ایران

doi
10.22108/ijp.2021.127663.1225
چکیده

افیولیت انارک در ارتباط با تکامل پالئوتتیس و به سن پالئوزوییک است. این افیولیت از پریدوتیت‏‌های سرپانتینی‌شده گوشته و پوسته، سنگ‏‌های کومولایی، گابروهای توده‎ای، گدازه‎های بالشی، دایک‏‌های مافیک و الترامافیک، رودینگیت و لیستونیت تشکیل شده و با مجموعة دگرگونی شامل شیست و مرمر همراه شده است. در همبری این مجموعة افیولیتی با پایین‏‌ترین بخش دگرگونه‎های انارک که کمپلکس چاه‌‎گربه نامیده می‏‌شود و درون شیست‎های سبرز، اُلیستولیت‏‌هایی از افیولیت انارک دیده می‎شود که شامل اُلیستولیت‎های لیستونیتی، متامافیک، سرپانتینیتی و متاپریدوتیتی هستند. ابعاد این اُلیستولیت‌ها از چند سانتیمتر تا چند صد متر تغییر می‌کند. اسپینل کروم‎دار، پیروکسن، کانی‎های ثانویه کلسیت، گارنت، ترمولیت، کلریت، مگنتیت و کانی‏‌های کدر از کانی‏‌های اصلی اُلیستولیت‏‌های لیستونیتی هستند. اسپینل کروم‏‌دار، اسفن، اپیدوت، کلریت و کانی‏‌های کدر از کانی‌های سازندة اُلیستولیت متامافیک، اسپینل کروم‏‌دار، مگنتیت، ترمولیت، تالک، کلریت از کانی‌های سازندة اُلیستولیت سرپانتینیتی و همچنین، اسپینل کروم‏‌دار، مگنتیت، کلریت، کلسیت، گارنت و آنتی‏‌گوریت از کانی‏‌های سازندة اُلیستولیت متاپریدوتیتی به‌شمار می‌روند. ‌برپایة داده‌های به‌دست‌آمده از تجزیة زمین‌شیمیایی، Cr# اسپینل‏‌ها در اسلایدهای اُلیستولیت لیستونیتی، متامافیک، سرپانتینیت و متاپریدوتیت به‌ترتیب برابربا 40/87- 92/97، 38/49- 89/51، ‌22/49- 05/60 و 76/29- 97/55 با مقدارهای TiO2 آنها نیز بسیار کم هستند. متفاوت‌‌بودن شیمی کانی‏‌ها که گویای پیدایش آنها در محیط‏‌های زمین‌ساختی متنوعی است، ویژگی‏‌ محیط‏‌های پشتة میان‌اقیانوسی و یا مناطق فرافرورانش (سوپراسابداکشن) را نشان می‏‌دهند.