شواهد کانیشناسی اسپینل برای تعیین خاستگاه مجموعة الترامافیک آبگرم (جنوب استان کرمان)
نویسندگان
1 دانشگاه شهید باهنر کرمان
2 دانشگاه شهید باهنر کرمان
3 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید باهنر کرمان، شهر کرمان، جمهوری اسلامی ایران
doi
10.22108/ijp.2020.122663.1174چکیده
مجموعة الترامافیک آبگرم در جنوب استان کرمان، بخشی از کمربند آمیزة رنگین اسفندقه- حاجیآباد است و در لبة شمالی تراست زاگرس جای گرفته است. این مجموعه دربردارندةهارزبورژیت، لرزولیت، دونیت و کرومیتیت است. هارزبورژیتها بیشترین حجم سنگها را دربر گرفتهاند. دونیتهای با کرومیتیتهای عدسیشکل، بهصورت لایههای نامنظم و یا لکهای در میان آنها جای دارند. شواهدی مانند تبلور دوبارة مرز دانه، مرزهای منحنیشکل، وجود تیغههای جدایشی کلینوپیروکسن در ارتوپیروکسنهای هارزبورژیتی و لرزولیتی نشان میدهند پریدوتیتهای این مجموعه، نخست دچار دگرریختیهای دمای بالای گوشته بالایی شدهاند و سپس در پوسته جایگزین شدهاند. شواهد سنگنگاری و شیمیایی نشانة وجود دو گروه کروماسپینل در مجموعة آبگرم هستند. گروهی، کروماسپینلهای پراکنده در پریدوتیتها و گروه دیگر، کروماسپینلهای دونیتها و کرومیتیتها هستند. بررسی شیمی بلورهای کروماسپینل در سنگهای منطقه نشان میدهد در این کانیها، بیشترین مقدار Cr# به کرومیتهای دونیتها و کرومیتیتها (87/60- 38/63) و کمترین مقدار آن نیز به انواع در لرزولیتها (11- 50/13) تعلق دارد. ترکیب شیمیایی کروماسپینلهای هارزبورژیتها و لرزولیتهای مجموعة آبگرم، به انواع در پریدوتیتهای آلپی با نزدیک به 5-15 درصد ذوببخشی، شباهت دارند و شاید در یک محیط گوشتهای زیرپهنة پشت کمان پدید آمدهاند؛ اما دونیتها و کرومیتیتهای مجموعه چهبسا در همان محیط، در پی واکنش مذابهای بازالتی پهنة پشت کمان با پریدوتیتها پدید آمدهاند.