شواهد کانی‏‏‌شناسی اسپینل برای تعیین خاستگاه مجموعة ‏‏‌الترامافیک‏‏‌ آبگرم (جنوب استان کرمان)

نویسندگان

1 دانشگاه شهید باهنر کرمان

2 دانشگاه شهید باهنر کرمان

3 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید باهنر کرمان، شهر کرمان، جمهوری اسلامی ایران

doi
10.22108/ijp.2020.122663.1174
چکیده

‌مجموعة الترامافیک آبگرم در جنوب استان کرمان، بخشی از کمربند آمیزة رنگین اسفندقه‏‏‌-‏‏‌ حاجی‌آباد است و در لبة شمالی تراست زاگرس جای گرفته است. این مجموعه دربردارندةهارزبورژیت، لرزولیت، دونیت و کرومیتیت است. هارزبورژیت‏‏‌ها بیشترین حجم سنگ‏‏‌ها را دربر گرفته‌‏‏‌اند. دونیت‏‏‌های با کرومیتیت‏‏‌های عدسی‌شکل، به‌صورت لایه‏‏‌های نامنظم و یا لکه‏‏‌ای در میان آنها جای دارند. شواهدی مانند تبلور دوبارة مرز دانه، مرزهای منحنی‌شکل، وجود تیغه‏‏‌های جدایشی کلینوپیروکسن در ارتوپیروکسن‏‏‌های هارزبورژیتی و لرزولیتی نشان می‏‏‌دهند پریدوتیت‏‏‌های این مجموعه، نخست دچار دگرریختی‏‏‌های دمای بالای گوشته بالایی شده‌اند و سپس در پوسته جایگزین شده‏‏‌اند. شواهد سنگ‌نگاری و شیمیایی نشانة وجود دو گروه کروم‌اسپینل در مجموعة آبگرم هستند. گروهی، کروم‌اسپینل‏‏‌های پراکنده در پریدوتیت‏‏‌ها و گروه دیگر، کروم‌اسپینل‏‌های دونیت‏‏‌ها و کرومیتیت‏‏‌ها هستند. بررسی شیمی بلورهای کروم‌اسپینل در سنگ‏‏‌های منطقه نشان می‌دهد در این کانی‌ها، بیشترین مقدار Cr# به کرومیت‏‏‌های دونیت‏‏‌ها و کرومیتیت‏‌ها (87/60- 38/63) و کمترین مقدار آن نیز به انواع در لرزولیت‏‏‌ها (11- 50/13) تعلق دارد. ترکیب شیمیایی کروم‌اسپینل‏‏‌های هارزبورژیت‏‏‌ها و لرزولیت‏‏‌های مجموعة آبگرم، به انواع در پریدوتیت‏‏‌های آلپی با نزدیک به 5-15 درصد ذوب‌بخشی، شباهت دارند و شاید در یک محیط گوشته‏‏‌ای زیرپهنة پشت کمان پدید آمده‏‏‌اند؛ اما دونیت‏‏‌ها و کرومیتیت‏‏‌های مجموعه چه‌بسا در همان محیط، در پی واکنش مذاب‏‏‌های بازالتی پهنة پشت کمان با پریدوتیت‏‏‌ها پدید آمده‌اند.