زمینشناسی، سنگنگاری و زمینشیمی سنگهای آتشفشانی و تودههای گرانیتوییدی در محدودة کانسار طلا و مس چوران (شمالخاوری سیرجان)
نویسندگان
1 گروه زمینشناسی اقتصادی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران
2 گروه زمین شناسی اقتصادی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس،تهران .ایران
3 گروه زمینشناسی اقتصادی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران.ایران
4 دکتری زمینشناسی اقتصادی، گروه معدنی بارزگانی زرمش، تهران
doi
10.22108/ijp.2020.123297.1183چکیده
کانسار طلا و مس چوران در 70 کیلومتری شمالخاوری سیرجان، در زیرپهنة دهج- ساردوییه از کمان ماگمایی ارومیه- دختر جای دارد. زمینشناسی محدودة چوران بیشتر شامل سنگهای آتشفشانی ائوسن میانی با ترکیب غالب حد واسط آندزیت تا آندزیتبازالت است که با تودههای آذرین درونی و دایکهای با ترکیب بیشتر کوارتزدیوریتی- گرانودیوریتی منسوب به الیگوسن- میوسن قطع شدهاند. از دیدگاه کانیشناسی، تودة یادشده دربردارندة پلاژیوکلاز، بیوتیت، هورنبلند، آلکالیفلدسپار، کوارتز و کانیهای فرعی آپاتیت، زیرکن و کدر است. تودههای گرانیتوییدی میزبان کانسار چوران سرشت کالکآلکالن پتاسیم بالا دارند و در محدودة گرانیتهای متاآلومین و تیپ I جای گرفتهاند. در نمودارهای عنکبوتی، سنگهای منطقه بررسیشده از عنصرهای LILE غنیشدگی و از عنصرهای HFSE تهیشدگی نشان میدهند. همچنین، این سنگها الگوی غنی از LREE با نسبت بالای LREE/HREE نشان میدهند. از دیدگاه پهنة زمینساختی، گرانیتوییدهای منطقة بررسیشده در محیط مرز فعال قارهای تا پسابرخوردی پدید آمدهاند. کانیسازی طلا و مس در کانسار بهصورت مجموعهای از رگه و رگچههای سیلیسی است که در همراهی با دگرسانیهای سیلیسی، سولفیدی، تورمالینی و سریسیتی در تودة کوارتزدیوریتی رخ دادهاند. با توجه به ویژگیهای کانیسازی و همخوانی فضایی رگهها و پهنههای دگرسانی کانهدار با گستره تودة کوارتزدیوریت- گرانودیوریتی میزبان، گمان میرود کانیسازی مس و طلا در محدودة چوران با جایگیری تودة گرانیت- گرانودیوریتی مرتبط است و از آن خاستگاه گرفته است.