زمین‏‌شناسی، سنگ‏‌نگاری و زمین‌شیمی سنگ‏‌های آتشفشانی و توده‏‌های گرانیتوییدی در محدودة کانسار طلا و مس چوران (شمال‌خاوری سیرجان)

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی اقتصادی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران

2 گروه زمین شناسی اقتصادی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس،تهران .ایران

3 گروه زمین‌شناسی اقتصادی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران.ایران

4 دکتری زمین‌شناسی اقتصادی، گروه معدنی بارزگانی زرمش، تهران

doi
10.22108/ijp.2020.123297.1183
چکیده

کانسار طلا و مس چوران در 70 کیلومتری شمال‌خاوری سیرجان، در زیر‏‌پهنة دهج- ساردوییه از کمان ماگمایی ارومیه- دختر جای دارد. زمین‏‌شناسی محدودة چوران بیشتر شامل سنگ‏‌های آتشفشانی ائوسن میانی با ترکیب غالب حد واسط آندزیت تا آندزیت‏‌بازالت است که با توده‏‌های آذرین درونی و دایک‏‌های با ترکیب بیشتر کوارتزدیوریتی- گرانودیوریتی منسوب به الیگوسن- میوسن قطع شده‏‌اند. از دیدگاه کانی‌شناسی، تودة یادشده دربردارندة پلاژیوکلاز، بیوتیت، هورنبلند، آلکالی‌فلدسپار، کوارتز و کانی‌های فرعی آپاتیت، زیرکن و کدر است. توده‏‌های گرانیتوییدی میزبان کانسار چوران سرشت کالک‏‌آلکالن پتاسیم بالا دارند و در محدودة گرانیت‏‌های متاآلومین و تیپ I جای گرفته‌اند. در نمودارهای عنکبوتی، سنگ‏‌های منطقه بررسی‌شده از عنصرهای LILE غنی‏‌شدگی و از عنصرهای HFSE تهی‏‌شدگی نشان می‏‌دهند. همچنین، این سنگ‏‌ها الگوی غنی از LREE با نسبت بالای LREE/HREE نشان می‏‌دهند. از دیدگاه پهنة زمین‌ساختی، گرانیتوییدهای منطقة بررسی‌شده در محیط مرز فعال قاره‌ای تا پسابرخوردی پدید آمده‏‌اند. کانی‏‌سازی طلا و مس در کانسار به‏‌صورت مجموعه‏‌ای از رگه و رگچه‏‌های سیلیسی است که در همراهی با دگرسانی‏‌های سیلیسی، سولفیدی، تورمالینی و سریسیتی در تودة کوارتزدیوریتی رخ داده‌اند. با توجه به ویژگی‏‌های کانی‏‌سازی و همخوانی فضایی رگه‏‌ها و پهنه‏‌های دگرسانی کانه‌دار با گستره تودة کوارتزدیوریت- گرانودیوریتی میزبان، گمان می‏‌رود کانی‏‌سازی مس و طلا در محدودة چوران با جایگیری تودة گرانیت- گرانودیوریتی مرتبط است و از آن خاستگاه گرفته است.