سنگ‌نگاری، زمین‌شیمی و خاستگاه زمین‌ساختی تودة آذرین درونی مافیک- الترامافیک در گسترة آنومالی (آهن) شمارة 15 بافق (ایران مرکزی)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زمین شناسی اقتصادی، گروه زمین شناسی مواد معدنی و آب. دانشکده علوم زمین. دانشگاه شهید بهشتی. تهران. ایران.

2 عضو هیات علمی گروه زمین شناسی مواد معدنی وآب، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 عضو هیات علمی گروه زمین شناسی مواد معدنی وآب، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.22108/ijp.2020.123179.1178
چکیده

تودة آذرین درونی مافیک- الترامافیک آنومالی (آهن) بافق در 35 کیلومتری شمال‌باختری شهرستان بافق، در پهنة زمین‌شناسی ایران مرکزی جای دارد. این توده در کربنات‏‌‌های سری ریزو به سن نئوپروتروزوییک پسین- کامبرین پیشین جایگزین شده است و بخشی از ماگماتیسم کامبرین پیشین در بخش باختری بلوک پشت‌بادام است. ترکیب این توده مافیک تا الترامافیک شامل آمفیبول‌گابرو، آپاتیت‌گابرو، گابرو، آنورتوزیت، ‌آمفیبول‌پیروکسنیت و آپاتیت‌پیروکسنیت با بافت غالب گرانولار است. پیروکسن، آمفیبول، پلاژیوکلاز، اکسید‌های آهن- تیتانیم، آپاتیت و مقدار اندکی الیوین از کانی‏‌‌های سازندة این سنگ‌‌ها هستند. از دیدگاه زمین‌شیمیایی، خاستگاه این توده از ماگمای مادری با سرشت توله‌ایتی تا کالک‌آلکالن بوده است. این سنگ‌‌های آذرین درونی در نمودار‌های عنکبوتی بهنجارشده به ترکیب کندریت و گوشتة اولیه، غنی‌شدگی از LILE و تهی‏‌شدگی از HFSE نشان می‏‌دهند. نمودار‌های گوناگون برای شناخت محیط زمین‌ساختی نشان‌دهندة وابستگی تودة آذرین درونی بررسی‌شده به محیط‏‌‌های زمین‌ساختی وابسته به فرورانش است. همچنین، ماگمای مادر تودة آذرین درونی احتمالاً در پی ذوب پریدوتیت‏‌‌های گوشته‌ای (گوشتة بالایی)، متأثر از سیال‌های پهنة فرورانش تشکیل شده است. یافته‌های این پژوهش با الگو‏‌‌هایی سازگار است که ماگماتیسم کامبرین پیشین در بلوک پشت‌بادام را در ارتباط با فرورانش پوستة اقیانوسی پروتوتتیس به زیر زیر خردقاره ایران مرکزی، در حاشیة شمالی گندوانا می‏‌دانند.