گرانیت‏‌های تیپ S منطقة گرمی‌چای (شمال‌باختری ایران): شیمی سنگ کل، جایگاه زمین‌ساختی و سازوکار پیدایش

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

3 تبریز - دانشگاه تبریز - دانشکده علوم طبیعی - گروه علوم زمین

doi
10.22108/ijp.2019.118558.1146
چکیده

منطقة گرمی‌چای در شمال شهرستان میانه (شمال‌باختری ایران) دربرگیرندة مجموعه‌ای از سنگ‌های دگرگونی شیستی، آمفیبولیت، کالک‌سیلیکات و مرمر و گرانیتویید است. گرانیتوییدها از دو تیپ S و A هستند. سازوکار پیدایش این گرانیت برپایة ذوب‌بخشی یک سنگ خاستگاه پلیتی سرشار از مسکوویت و واکنش ذوب، بیشتر آبزدایی مسکوویت بوده است. اندیس ASI برای گرانیت‏‌های تیپ S برابربا 12/1 تا 5/1 است و نشان‌دهندة سرشت پرآلومینوس و خاستگاه پوسته‌ای آنهاست. هر دو تیپ گرانیتی از LREE نسبت به HREE سرشار‏‌تر هستند و بیشتر آنها آنومالی منفی Eu نشان می‏‌دهند. مقدار Lan/Ybn و Lan/Gdn برای تیپ S در بازة 49/1-09/3 و 45/2-5 و برای تیپ A در بازة 34/1-99/1 و 53/1-75/1 هستند. گرانیت‏‌های تیپ S در محیط زمین‌ساختی همزمان با برخورد و هنگام رویداد فاز آسنتیک پدید آمده‌اند. گرانیت تیپ A نیز درون‌صفحه‌ای است. این گرانیت در زیرگروه A1 است و در محیط کافت قاره‌ای پدید آمده است. دمای پیدایش گرانیت‏‌های S و A به‌ترتیب نزدیک‌به 650-750 و 800-850 درجة سانتیگراد است.