بررسی بازالت‌های آلکالن بلوک جوپار واقع در جنوب کرمان (استان کرمان)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری پترولوژی، دانشگاه هرمزگان، دانشکده علوم فارابی، گروه زمین شناسی، بندرعباس، ایران

2 بندرعباس-کیلومتر 9 جاده میناب-دانشگاه هرمزگان

3 بندرعباس دانشگاه هرمزگان ک پ 3995

4 3استاد زمین شناسی،دانشگاه کرمان، دانشکده علوم، گروه زمین شناسی، کرمان، ایران

doi
10.22108/ijp.2018.110737.1082
چکیده

در غرب بلوک جوپار سنگ‌های بازالتی به سن نئوژن دیده می شود که عمدتاً روی سنگ‌های اسیدی (ریولیتی) قرار گرفته‎اند. طیف گسترده‌تر ترکیبات آذرین بلوک جوپار بازالت، آندزیت، داسیت و ریولیت است. سنگ‌های بازالتی مورد مطالعه دارای کانی‌های اصلی الیوین، پلاژیوکلاز و پیروکسن هستند و بافت کلی آنها میکرولیتی پورفیری، گلومروپورفیری، هیالوپورفیری و گاهی اینترگرانولار است. در بررسی الگوهای عناصر کمیاب خاکی شیب عمومی تغییرات دارای روند نزولی است و نشانگر غنی شدگی این سنگ‌‌ها از عناصر نادر خاکی سبک و تهی شدگی از عناصر نادر خاکی سنگین است. بر پابه نمودارهای تعیین محیط تکتونو ماگمایی همه نمونه‌های مورد مطالعه در محدوده‌ی جزایر کمانی ناشی از فرورانش قرار می‌گیرند و ویژگی محیطهای حاشیه فعال قاره‌ای را نشان می‌دهند. ماگمای اولیه سنگ‌های مورد مطالعه از ذوب بخشی 1-5 درصدی یک منبع گوشته‌ای گارنت لرزولیتی به وجود آمده‌اند. به نظر می‌رسد ادامه همگرایی‌های عربستان و اوراسیا در اواخر میو-پلیوسن سبب به هم خوردگی و آشفتگی در ترازهای حرارتی گوشته شده است. در اثر این آشفتگی حرارتی گوشته لیتوسفری با فاز باقیمانده گارنت و آهنگ ذوب بخشی کم، ذوب شده و ماگمای قلیایی منطقه مورد مطالعه را تشکیل داده است. صعود ماگمای بازی داغ و استقرار آن در پوسته سبب توسعه ذوب بخشی در این ناحیه شده و ماگمای اسیدی جوپار را به وجود آورده است. این ویژگی باعث شده است که ماگمای اسیدی و محصولات پرتابی آن ابتدا از ذوب پوسته خارج شده و سپس ماگمای بازی قلیایی فوران کند. در تحول ماگمایی سنگ‌های آتشفشانی جوپار فرآیند AFC نیز تأثیر داشته است.