فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پیشینه و هدف: با توجه به نقش محوری مربیان مدارس در ارتقاء کیفیت فرآیند یاددهی–یادگیری، توسعه حرفه‌ای آن‌ها به یکی از دغدغه‌های اساسی نظام‌های آموزشی تبدیل شده است. در این میان، کانون‌های توسعه شایستگی با بهره‌گیری از تمرین‌های شبیه‌سازی‌شده و تمرکز بر رفتارهای قابل مشاهده، چارچوبی اثربخش برای شناسایی و ارتقاء شایستگی‌های حرفه‌ای فراهم می‌آورند. با این حال، طراحی مؤثر چنین کانون‌هایی مستلزم در اختیار داشتن مدلی دقیق، بومی‌سازی‌شده و رفتارمحور از شایستگی‌ها است. پژوهش حاضر با هدف تدوین مدل شایستگی مربیان مدارس متوسطه اول برای استفاده در کانون توسعه انجام شده است.روش: این مطالعه با رویکرد کیفی و بر اساس نظریه داده‌بنیاد در قالب الگوی نظام‌مند اشتراوس و کوربین اجرا شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با مربیان، تحلیل شغل و بررسی مستندات حرفه‌ای گردآوری و با استفاده از کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. اعتبار تحلیل‌ها از طریق بازبینی مشارکت‌کنندگان، بررسی همتایان و مثلث‌سازی داده‌ها تأیید گردید.یافته‌ها: در نتیجه تحلیل، شش بعد اصلی شایستگی شامل رهبری حرفه‌ای، تفکر تحلیلی، حل مسئله، مهارت‌های تعاملی، برنامه‌ریزی آموزشی–تربیتی، و خلاقیت و نوآوری استخراج شد. برای هر بُعد، شاخص‌های رفتاری مثبت و منفی قابل سنجش تعریف گردید.نتیجه‌گیری: مدل نهایی با تأکید بر رفتارهای عینی، قابل مشاهده و نظریه‌های روان‌شناسی شغلی، می‌تواند مبنایی علمی برای طراحی تمرین‌های توسعه، ارائه بازخورد حرفه‌ای و برنامه‌ریزی مسیر رشد مربیان در نظام آموزشی ایران فراهم آورد.