برآورد ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی و پهنة زمین‏‌ساختی توده‌های گابرویی جنوب شهرستان گرمی (استان اردبیل)‏ برپایة شیمی بلورهای کلینوپیروکسن

نویسندگان

1 هیئت علمی،گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 دانشجوی دکتری پترولوژی، گروه زمین شناسی- دانشکده علوم- دانشگاه لرستان - لرستان - ایران

doi
10.22108/ijp.2018.106919.1056
چکیده

گابروهای بررسی‌شده با روند شمال‌باختری- جنوب‌خاوری، در جنوب شهرستان گرمی و در شمال‌باختری ایران برون‌زد دارند. پلاژیوکلاز، کلینوپیروکسن و الیوین‏‌های ایدینگزیتی‌شده از کانی‌های اصلی سازندة این گابروها هستند. بررسی شیمی کانی‌های کلینوپیروکسن‌‏ نشان می‌دهد این کانی‌ها‌ از نوع اوژیت تا دیوپسید هستند و در گستره کلینوپیروکسن‏‌های کلسیم، منیزیم و آهن‌دار جای می‌گیرند. این کلینوپیروکسن‌ها سرشت آذرین دارند و از دیدگاه تکتونوماگمایی، از کلینوپیروکسن‌های سری ماگمایی آلکالن تا شوشونیتی به‌شمار می‌روند. عموماً منطقه‏‌بندی شیمیایی عادی و نوسانی در بلورهای کلینوپیروکسن منطقه ‌دیده می‌شود. بررسی‌های ترکیب شیمیایی این کانی‌ها نشان می‌دهد عواملی مانند شرایط متفاوت اکسیداسیون و فوگاسیتة اکسیژن، بیشترین تأثیر را در پیدایش منطقه‏‌بندی کلینوپیروکسن‌های منطقه داشته‌اند. بررسی‌های دماسنجی نشان‌دهندة تبلور کلینوپیروکسن‌ها در گستره دمایی نزدیک به 1200 درجه سانتیگراد هستند و برپایة مقدار < AlVI 04/0 اتم در ساختار کانی، فشار در بازة 9 تا 13 کیلوبار برآورد شده است. دارابودن مقادیری آهن فریک، به‌ویژه در هستة کلینوپیروکسن‌ها، نشان‌دهندة فوگاسیتة بالای اکسیژن در خاستگاه ماگماست.