مبانی و ارکانِ حکومت دینی در اندیشه سیدجمال‌الدین اسدآبادی

نویسندگان

1 دانشیار گروه کلام اسلامی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

2 دانشجوی دکتری علوم‌سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

doi
060108
چکیده

سید‌جمال‌الدین اسدآبادی (1254-1314ق) متفکر و اندیشمند مسلمان شیعی که در پی انحطاط علم، فرهنگ و تمدن مسلمانان در قرن‎های اخیر به دنبال چاره‌جویی و ارائه راه حل برای برون‌رفت از  وضعیت موجود بود. او با اعتقاد به مبانی فکری تشیع دوازده‌امامی، برخورداری اسلام از یک نظام کامل و جامع، همبستگی دین و سیاست و توجه بیش از پیش به ابعاد اجتماعی دین اسلام  به مبارزه با استبداد و استعمار در دو جبهه داخلی و خارجی همت گماشت و بر خلاف دیدگا‎ه‏های سکولاریسم و عِلمانیت، تأکید فراوانی بر حکومت دینی داشت. او با معرفی دو الگوی «خلافت اسلامی» برای اهل سنت و «ولایت فقیه» برای شیعیان به‌ویژه ایران از مبانی، ارکان، شرایط ویژگی‌ها و اهداف آن سخن گفت. نوشتار حاضر با استناد به آثار او به تبیین و تحلیل مبانی فکری و دیدگاه‌های او درباره حکومت دینی پرداخته و نقش تأثیرگذار او در تأسیس حکومت دینی مبتنی بر ولایت فقیه را نشان داده است.