کانی شناسی، ژئوشیمی و میانبارهای سیال کانسار روی-سرب(±طلا) داغ دالی، شمال تکاب، آذربایجان غربی

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه ارومیه، ایران

2 دانشکده علوم زمین، دانشگاه خوارزمی، ایران

3 دانش آموخته زمین شناسی اقتصادی، مسئول فنی معادن، پیرانشهر، آذربایجان غربی

doi
10.22108/ijp.2019.114335.1110
چکیده

کانسار روی-سرب داغ‌دالی تکاب شامل دو زون کانی‌سازی بیخیربولاغی و بالدیرقانی است. در زون بیخیربولاغی کانی‌سازی اسفالریت، گالن، استیبنیت، پیریت و کالکوپیریت با بافت افشان در سنگ آهک جانگوتاران و شیل‌های سازند کهر رخ داده است. در این زون اسفالریت بصورت پراکنده اغلب همراه با گالن و یا محصور در پیریت حضور دارد. گالن با بافت دانه‌پراکنده و ریز همراه با کالکوپیریت و همچنین با بافت توده‌ای همراه با اسفالریت دیده می‌شود. استیبنیت با بافت شعاعی همراه با گالن و اسفالریت مشاهده می‌شود. کالکوپیریت نیز با فراوانی بسیار کمتر از سایر سولفیدها حضور دارد. در بررسی ساختار پیریت‌های زون بیخیربولاغی مشخص شد که مقدار طلای موجود بسیار ناچیز است. در زون بالدیرقانی کانی‌سازی آرسنیک، آنتیموان و طلا در رگه‌های سیلیسی نفوذ کرده در مارن، ماسه‌سنگ‏ و توف سازند قم رخ داده است. کانی‌های رآلگار، اورپیمنت، استیبنیت، باریت، اسفالریت و کالکوپیریت شناسایی شده‌اند. در کانی‌های رآلگار و استیبنیت زون بالدیرقانی حضور طلا شناسایی شد. بررسی‌های ژئوشیمیایی نشان داد در زون بیخیربولاغی همبستگی مثبت قوی بین سرب-روی، سرب-نقره، روی-آنتیموان، نقره-آنتیموان و سرب-آنتیموان وجود دارد. در زون بالدیرقانی نیز سرب-روی و سرب-نقره دارای همبستگی مثبت قوی می‌باشند. نتایج حفاری‌، کانی‌سازی خاصی را در عمق‌های بیش از30متر نشان نداده است. شوری سیال کانه‌ساز در زون بیخیربولاغی را بین55/4 تا 81/6 درصد وزنی با میانگین دمای5/212 درجه سانتی‌گراد و در زون بالدیرقانی بین65/1 تا 48/10 درصد وزنی با دماهای75/170 و1/207 درجه‌ سانتی‌گراد نشان داده است. بر اساس یافته‌های زمین‌شناسی، کانی‌شناسی، ژئوشیمی و میان‌بارهای سیال می‌توان کانسار داغ‌دالی را جزو ذخایر اپی‌ترمال سولفید پایین دسته‌بندی کرد.