نقش آلایش پوستهای و جدایش بلوری در پیدایش سنگهای آتشفشانی ائوسن منطقه جیرنده (شمالباختری قزوین)
نویسندگان
1 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران
2 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه امام خمینی(ره)، قزوین، ایراk
3 گروه زمینشناسی، دانشکده علومزمین، دانشگاه پیامنور، ایران
doi
10.22108/ijp.2017.82007.0چکیده
سنگهای آتشفشانی ائوسن در منطقه جیرنده دربردارندة بازالت، آندزیت، تراکیت و تراکیآندزیت هستند و گسترهای از سنگهای بازیک تا حد واسط را در برمیگیرند. پلاژیوکلاز کانی اصلی سنگهای آذرین بوده و فراوانترین کانی سازندة سنگهای منطقه است. پس از آن در سنگهای بازالتی، کلینوپیروکسن و الیوین و بهسوی سنگهای اسیدیتر، آمفیبول فراوانترین کانی سازنده این سنگها هستند. در بررسیهای سنگنگاری، بافتهایی مانند گلومروپورفیری، غربالی، خلیجخوردگی و اسکلتی و همچنین، مرزهای واکنشی، نقش آلایش پوستهای و جدایش بلوری ماگمایی را در تحول این سنگها آشکار میکنند. همچنین، نمودارهای تغییر عنصرهای کمیاب، عنکبوتی همراه با الگوسازی AFC و نمودارهای رسمشده در برابر نسبت عنصرهای کمیاب، همگی نشاندهندة نقش آلایش پوستهای و جدایش بلوری ماگمایی در پیدایش سنگهای منطقه هستند. ماگمای سازنده این سنگها، ترکیبی همانند مذابهای جداشده از گوشته غنیشده دارد و پیامد ذوببخشی نزدیک به 10 تا 20 درصدی از خاستگاهی گارنت- اسپینل لرزولیتی، در ژرفای 90 تا 110 کیلومتری، بوده است.