روابط آتشفشانی- پلوتونیسم در منطقه لات- بلوکان (شمال قزوین، البرز باختری): ‏تحلیل پتروژنتیک و الگوسازی زمین‌شیمیایی

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران

2 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران

doi
10.22108/ijp.2017.81991.0
چکیده

منطقه لات- بلوکان در پهنه البرز غربی و 45 کیلومتری شمال قزوین بوده و دارای توده‏‌های آذرین‌ درونی و بیرونی، با ترکیب‌های گوناگون (حدواسط تا اسیدی) و به سن ائوسن و جوان‏‌تر (سازند کرج) است‏. این توالی سنگی از سه رخساره ساخته شده است: نهشته‏‌های رسوبی- آذرآواری پدیدآمده از فوران‏‌های متناوب انفجاری در یک پهنه رسوبی کم‏ژرفا، روانه گدازه‏‌های آندزیتی پدیدآمده از فوران‏‌های شکافی غیرانفجاری در یک پهنه هوایی و توده‏‌های ساب‏‌ولکانیک (توده‏‌های دیوریتی، گنبدهای داسیتی و دسته دایک‏‌های موازی). دسته دایک‏‌ها نیز دو گروه هستند: دسته دایک‏‌های آندزیتیِ تغذیه‏‌کننده روانه گدازه‏‌ها و دسته دایک‏‌های دیوریتی پساماگمایی. از دیدگاه زمین‌ساختی و برپایة ویژگی‌هایی مانند نسبت Ba/La بالاتر از 15، نسبت Ba/Ta بالاتر از 450، غنی‏‌شدگی از LREEs در برابر HREE، غنی‏‌شدگی از LILE و تهی‏‌شدگی از HFSE (مانند: Ti و Ta) و نیز نمودارهای گوناگون رده‌بندی پهنه زمین‌ساختی ماگما، سنگ‏‌های ماگمایی منطقه لات- بلوکان در شمال قزوین (البرز باختری) در حاشیه فعال قاره‏‌ای پدید آمده‌اند. از دیدگاه زمین‌شیمیایی و به‏‌ویژه برپایة الگو‎‎سازی زمین‌شیمیاییِ فرایندهای ماگمایی، ماگمای نخستین ماگمایی گوشته‏‌ای‎ دانسته می‏‌شود که ‏پس از بالاآمدن و جایگیری در پوسته قاره‏‌ای زیرین و آلایش با سازندگان آن، ماگماهای گوناگونِ منطقه را پدید آورده است؛ به‌گونه‌ای‌که برپایه این بررسی‌ها، ‏روانه گدازه‏‌های آندزیتی پیامدِ فرایند ‏FCA‏، دیوریت‏‌ها پیامد هضم تکه‌های پوسته قاره‏‌ای زیرین در ماگمای تحول‌یافته از ماگمای نخستین و ‏داسیت‏‌ها پیامد ذوب‌بخشی پوسته قاره‏‌ای (با ترکیب آمفیبولیتی) هستند. ‏