محیط زمینساختیِ ماگمای گرانیتوییدهای نوع A و نفوذیهای مافیک سیاهباز (شمالباختری خوی
نویسندگان
1 گروه زمینشناسی، دانشگاه ارومیه، 165- 57153 ارومیه، ایران
doi
10.22108/ijp.2017.81971چکیده
رخنمونهای گرانیتی-گابرویی-آپینیتی سیاهباز (شمالباختری خوی) از مجموعههای آذرین مربوط به پایان اردوویسین-آغاز پرمین هستند. این مجموعه بخشی از شمال پهنه سنندج-سیرجان است. همزمانی فعالیت مذابهای مافیک (گابرویی-آپینیتی) و فلسیک (گرانیتی) نشان میدهد که مذابهای مافیک آبدار، در هنگام یا پس از تزریق به پوسته، توانستهاند با مذابهای فلسیک برخاسته از قاعده پوستهای، آمیخته شوند. در پی جدایش بلوری در آشیانههای ماگمایی مذابهای مافیک آبدار، سنگهای گابرویی و مافیک آپینیتی با نزدیک به 25 تا 60 درصد مودال آمفیبول پدید آمدهاند. مذابهای فلسیکی هم توانستهاند سنگهای گرانیتی نوع A را پدید آورند. بررسیهای کانیشناسی و زمینشیمیایی و همچنین، پهنه زمینساختی نشان میدهند که در زمانی میان پایان اردوویسین-آغاز پرمین، در پی فرورانش پالئوتتیس به زیر یک جزیره کمانی (سیاهباز) در شمالباختریِ ایران مرکزی، همه طیفهای سنگی پدید آمدهاند. حضور سیالهای فرورانشی، مذابهای مافیک آبدار را در گوة گوشتهای ساختهاند و پس از انتقال به قاعده جزیره کمانی، مذابهای فلسیک نوع A در پی ذوببخشی این بخش پدید آمدهاند. جریان همرفتی در گوة گوشتهایِ بالای پهنة فرورانش، یک محیط کششی را در این پهنه (پهنه کششی در حاشیه فعال) پدید آورده است؛ ازاینرو، شرایط برای پیدایش مذابهای فلسیک A فراهم شده است.