هالههای زمینشیمیایی طلا و عنصرهای همراه در کانسار طلای نبیجان (جنوبباختری کلیبر، شمالباختری ایران)
نویسندگان
1 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
3 سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی-مرکز شمال غرب، تبریز، ایران
doi
10.22108/ijp.2017.100431چکیده
نشانه معدنی نبیجان در 20 کیلومتری جنوبباختری شهر کلیبر (استان آذربایجانشرقی) و در پهنه ساختاری البرز – آذربایجان واقع شده است. واحدهای زمینشناسی منطقه مجموعهای از سنگهای آتشفشانی (تراکیآندزیت تا آندزیت) و رسوبی (شیل و سنگآهک) کرتاسه هستند و توده مونزوگرانیتی، مونزوگرانودیوریتی و دیوریتی نبیجان (به سن الیگوسن) درون این سنگها نفوذ کردهاند. در پی نفوذ این تودهها و فرایندهای گرمابی، کانهزایی طلا در واحدهای کرتاسه و خود تودههای نفوذی روی داده است. کانهزایی در منطقه نبیجان بیشتر بهصورت رگه- رگچههای استوکورک تا صفحهای از کوارتز، همراه با پیریت و اندکی کالکوپیریت، اسفالریت و گالن، در توده مونزوگرانیتی است. گروه دیگر کانهزایی از نوع اسکارنی بوده و بهصورت رگه- رگچههای نامنظم با تراکم کم و عیار کم، در سنگهای کربناته کرتاسه روی داده است. بررسیهای نخستین برای برآورد اندوخته طلا برپایه حفاریهای انجامشده در این گستره، نشاندهندة اندوختة سنگ معدنیِ 320000 تنی با عیار میانگین برابر 37/1 گرم در تن طلاست. برپایه حفاریهای انجامشده، دو ناهنجاری مهم طلا در گسترة پیجوییشده دیده میشود. نخستین ناهنجاری طلا پیامد نزدیکیِ توده با سنگهای رسوبی- آتشفشانی کرتاسه و پهنه اسکارنی است. در این نوع کانهزایی همبستگی طلا با عنصرهای مس، سرب، روی، نقره و آرسنیک کم است. ناهنجاری دوم با کانیسازی رگچهای در توده مونزوگرانیتی همخوانی دارد که در آن، طلا با عنصرهای مس، سرب، روی، نقره و آرسنیک همبستگی بالاتری دارد