فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در منطقه حصاربن (جنوب‌باختری فیروزکوه، پهنه‌ خاوریِ البرز مرکزی)، توف‌های سبز سازند کرج با سن ائوسن میانی، توالی ستبری از لیتیک‌توف، کریستال‌توف، ویتریک‌توف و توف‌ آهکی را در برگرفته‌اند. بررسی‌های میکروسکوپی و پراش پرتوی ایکس (XRD) نشان می‌دهند که کانی‎های اصلی در این توف‌ها، پلاژیوکلاز (آلبیت و الیگوکلاز)، آلکالی‌فلدسپار (سانیدین)، کوارتز، کریستوبالیت، بیوتیت و هورنبلند هستند. از کانی‎های ثانویه این توف‌ها می‌توان آنالسیم، کلریت، پرهنیت و کانی‎های رسی را نام برد. مجموعه‌های ساختاری منطقه (چین‌ها و گسل‌ها) تأثیرگذاری در منطقه و برشی‌شدن این توف‌ها و نیز پیدایش شکستگی، و زئولیت‌زایی در آنها را در پی داشته‌اند. کانی‎های پدیدآمده در شکستگی‌ها و حفره‌های این توف‌ها، زئولیت‌های گروه هیولندایت، کلینوپتیلولیت، گروه ناترولیت، کلسیت و کوارتز ثانویه هستند. برپایه داده‌های زمین‎شیمیایی، ترکیب نخستین این توف‌ها، داسیتی و ریوداسیتی با سرشت کالک‌آلکالن بوده است. آنومالی منفی Eu، Nb، Ti و P و تهی‌شدگی از HFSE در نمودارهای بهنجارشده در برابر ترکیب کندریت و گوشته اولیه و همچنین، جایگاه ترکیبی نمونه‎ها در نمودارهای گوناگون شناسایی جایگاه زمین‌ساختی نشان‌دهندة پیدایش سنگ‎های منطقه حصاربن در پهنه وابسته به فرورانش در حاشیة فعال قاره‌ای است. برپایه مجموعه کانی‎شناسیِ توف‌های منطقه حصاربن، به‌ویژه در بخش‌های قاعده‌ای، این سنگ‎ها دچار درجه‌هایی از دگرگونی تدفینی، در بازة دمایی 200-300 درجه سانتیگراد و فشار دست‌کم 1 کیلوبار، نیز شده‌اند. این بررسی‌ها نشان می‌دهد که سیال‌های گرمابی با درجه pH خنثی تا اسیدی، کانی‎های زئولیتی را در شکستگی‌ها و حفره‌های توف‌های این منطقه نهشته کرده‎اند.