زمینشیمی و جایگاه زمینساختی دایکهای بازیک منطقه بروجرد (پهنه سنندج- سیرجان)
نویسندگان
1 گروه زمینشناسی، دانشکده علومپایه، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران
2 گروه زمینشناسی، دانشکده علومپایه، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران
3 گروه زمینشناسی، دانشکده علومپایه، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران
4 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران
doi
10.22108/ijp.2017.21586چکیده
در منطقه بروجرد، دایکهای بازیک، با روند شمالخاوری- جنوبباختری، تودههای گرانودیوریتی ژوراسیک میانی را قطع کردهاند. این دایکها به رنگ سبزتیره، دانهریز تا دانهمتوسط هستند و بافت افیتیک و سابافیتیک دارند. آمفیبول، پلاژیوکلاز و کانیهای فرعی بیوتیت، آپاتیت، اسفن و پرهنیت از کانیهای اصلی سازنده این سنگها هستند. آمفیبولها از نوع کلسیک و ترکیب آنها از منیزیوهورنبلند تا اکتینولیتهورنبلند بوده و دمای 600 تا 700 درجه سانتیگراد و فشار 5/3 تا 2/5 کیلوبار برای تبلور آنها بهدست آمده است. ترکیب پلاژیوکلازها از آلبیت تا الیگوکلاز است. این دایکها جوانترین فعالیت ماگمایی در منطقه بوده و دچار دگرریختی نشدهاند. در پی برخورد دو صفحه عربی و ایرانمرکزی، فشار پدیدآمده در صفحه ایرانمرکزی گسترش شکستگیهای کششی در راستای حرکت این صفحهها را در پی داشته است. ازاینرو، در این منطقه گسترش دایکهای بازیک در راستای حرکت صفحهها در راستای شمالخاوری- جنوبباختری و بهسوی همگرایی آنها پدید آمدهاند. برپایه نمودارهای شناسایی جایگاه زمینساختی ماگماها، ماگمای سازنده دایکهای بازیک، آلکالن و وابسته به پهنه درونصفحهای بوده و از ذوببخشی خاستگاه گوشتة غنیشده پدید آمده است.