پترولوژی نفوذی‌های گابرو-دیوریتی در کوه پریشان، جنوب قروه، استان کردستان

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران

2 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران

3

doi
چکیده

کوه پریشان در جنوب قروه (استان کردستان) در حد فاصل روستاهای زرینه تا تکیه‌بالا واقع است و نفوذی‌های گابرویی-دیوریتی دارد. بر مبنای تقسیم‌بندی ساختاری ایران، بخشی از پهنه سنندج-سیرجان است. ویژگی‌های سنگ‌نگاری نشان می‌دهد این نفوذی‌‌ها از سنگ‌های هورنبلند‌پیروکسن-گابرو، گابرو، کوارتزگابرو، گابرودیوریتی، دیوریت وکوارتز-دیوریت تشکیل شده‌اند. مطالعات ژئوشیمیایی بر دارا بودن ماهیت متاآلومینه و کالک‌آلکالن با پتاسیم متوسط آنها دلالت دارد. روند نمودارهای تغییرات، پیوستگی شیمیایی و خویشاوندی نمونه‌ها را تأیید نمی‌کند. همبستگی منفی بین تغییرات SiO2 با اکسیدهای Ca، Fe و Mg، وقوع فرآیند تبلور تفریقی را برای هر دو ماگما تأیید می‌نماید. نمودارهای متمایز کننده محیط‌های تکتونیکی، گویای وابسته بودن ماگماتیسم نفوذی‌های گابرو-دیوریتی کوه پریشان به قوس آتشفشانی در یک محیط حاشیه فعال قاره مرتبط با مناطق فرورانش است. غنی‌شدگی LREE نسبت به HREE و غنی‌شدگی از LILE، تهی‌شدگی از عناصر Nb، Ta، Ti و Zr می‌تواند به دلیل آلایش و وابستگی آنها به مناطق فرورانش باشد. مقدار اندک Mg#، آنومالی مثبت Yb و آنومالی منفی Ho گویای آن است که ماگمای سازنده مافیک از یک گوشته متاسوماتیز شده به وجود آمده که با ایجاد مذاب دیوریتی در پوسته زیرین همراه بوده است. علاوه بر وجود روندهای خطی و مثبت عناصر ناسازگار در مقابل یکدیگر که بیانگر نقش تبلور تفریقی در ماگمای مافیک-حدواسط است، شواهد صحرایی و پتروگرافی نیز گویای آمیختگی ماگمایی حداقل دو عضو بازیک و فلسیک (تا حدواسط) است که با موقعیت تکتونیکی منطقه پریشان سازگاری دارد.