پتروگرافی و شیمی‌کانی‌ها در پهنه‌های ماگمایی و دگرسانی جنوب سلفچگان

نویسندگان

1 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه پیام‌نور، تهران 4697 - 19395، ج. ا. ایران

2 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
چکیده

منطقه بررسی‌شده در امتداد کمربند ماگمایی ارومیه- دختر قرار دارد. مجموعه سنگ‌های آذرین منطقه شامل آندزی‌بازالت، آندزیت، داسیت، دیوریت و کوارتز دیوریت با بافت پورفیری است که به‌صورت آتشفشانی و نیمه‌آتشفشانی مشاهده می‌شود. مجموعه کانی‌های تشکیل‌دهنده این مجموعه شامل پلاژیوکلاز، آمفیبول، بیوتیت، کوارتز به همراه پیروکسن و آثاری از فلدسپات پتاسیم است. رخداد دگرسانی پتاسیک و فیلیک و دگرسانی پروپیلیتیک به‌صورت گسترده، حضور سیالات گرمابی را در منطقه نشان می‌دهد. آمفیبول‌های سنگ‌های آذرین بررسی‌شده، معمولاً غنی از منیزیم بوده و محدوده ترکیبی وسیعی از منیزیوهورنبلند تا اکتینولیت دارند. بیوتیت‌ها نیز حاوی منیزیم بالایی هستند که نشان‌دهنده تشکیل آن‌ها در شرایط فوگاسیته بالای اکسیژن است. این ویژگی‌ها بیانگر آمفیبول‌ها و بیوتیت‌های مربوط به نفوذی‌های حاوی مس پورفیری است. بررسی شیمی بیوتیت‌ها نشان می‌دهد که ترکیب سیالات گرمابی مربوط به پهنه پتاسیک و پهنه فیلیک متفاوت است. زمین‌دماسنجی کلریت‌ها و بیوتیت‌های نهشته بررسی‌شده، به‌ترتیب، حرارت بین 275 تا 323 درجه‌سانتیگراد و 402 تا 450 درجه‌سانتیگراد را برای پهنه پتاسیک و حرارت 249 تا 256 درجه‌سانتیگراد و280 تا 344 درجه‌سانتیگراد را برای پهنه فیلیک نشان می‌دهند که قابل مقایسه با سایر نهشته‌های مس پورفیری در جهان است.