استفاده از عناصر کمیاب و نادر خاکی در تعیین منشاء ماگمای سازنده تودههای نفوذی گرانودیوریتی- گرانیتی و دیوریتی مجموعه پلوتونیک قروه
نویسندگان
1 گروه زمینشناسی، دانشکده علومپایه، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
doi
چکیده
مجموعه پلوتونیک قروه در جنوب قروه، 80 کیلومتری شمالغرب همدان، در مختصات جغرافیایی¢42 º47 تا º48 طول شرقی و ¢50 º34 تا ¢10 º35 عرض شمالی قرار دارد. این مجموعه در پهنه سنندج- سیرجان جایگزین شده است. نفوذیهای مافیک و فلسیک در این مجموعه شناسایی شده است و این مقاله بر بررسیهای ژئوشیمیایی سه واحد اصلی گرانودیوریت، گرانیت و دیوریت گابروئی متمرکز است. این واحدها بر اساس مشاهدات صحرایی، ویژگیهای کانیشناسی و ژئوشیمیایی تفکیک شدهاند. دیوریتها بهسبب محتوی سیلیسشان (48 تا 54 درصد) و نیز فراوانی کم عناصر ناسازگارشان Ba)، Nb و (La نسبت به گوشته غنیشده، مشخص میشوند، لیکن مقادیر این عناصر با فراوانی آنها در پوسته میانی شبیه است. افزون بر این، آنها از نسبت 98/0 – 54/1 Al2O3/(MgO + FeOt) = و نسبت مولی 59/0 – 71/0 CaO/(MgO + FeOt) = برخوردار هستند. بنابراین، احتمالاً منشأ ماگمای دیوریتی ذوب پوسته مافیک بوده است. شاخصهای ژئوشیمیایی و حجم زیاد سنگهای گرانیتوئیدی (گرانودیوریت و گرانیت) با این موضوع که آنها از طریق تفریق بلورین ماگمای والد بازالتی مشتق از گوشته توأم با آلایش بهوجود آمده باشند، سازگار نیست. سنگهای گرانودیوریتی و گرانیتی دارای مقادیر متوسطی از نسبت مولیAl2O3/(MgO + FeOt) و CaO/(MgO + FeOt) هستند. این مشخصه بر ذوببخشی بدون آب متاگریواکها، بهعنوان منبع پروتولیت، برای این گروه از سنگها (گرانودیوریتی –گرانیتی) دلالت دارد. بررسی داده های ژئوشیمیایی عناصر REE، Yو Sr در واحدهای اخیر نشان میدهند که پلاژیوکلاز و آمفیبول، بدون حضور گارنت، فازهای اصلی تفریقیافته در طی جدایش مذاب هستند