فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بررسی ساختار داستان رهایی حضرت ابراهیم از آتش با رویکرد بافت زبانیچکیدهشناخت رابطه میان واژه و معنا در قرآن کریم، از بنیادی‌ترین مباحث معناشناسی معاصر است. در نظریه بافت زبانی، هر واژه در زمینه و محورهای ارتباطی خود معنا می‌یابد، نه به‌طور مستقل. از این منظر، تحلیل بافتی، دریچه‌ای برای کشف هماهنگی نظام واژگان و اهداف سوره‌ها در روایت‌های مشابه قرآنی فراهم می‌آورد. پژوهش حاضر با رویکرد معناشناسی بافت‌محور به بررسی داستان رهایی حضرت ابراهیم (ع) از آتش در قرآن کریم می‌پردازد. هدف از این پژوهش، تبیین نقش بافت زبانی در شکل‌گیری نظام معنایی واژگان و تبیین تفاوت‌های دلالی میان سوره‌های الأنبیاء، الصافات ، انعام و العنکبوت است. با بهره‌گیری از دو محور جانشینی و همنشینی در نظریه ساخت‌گرای معناشناسی، پژوهش نشان داد که تفاوت در گزینش واژگان، میزان اختصار یا بسط روایت، متناسب با هدف و غرض ارتباطی هر سوره تنظیم شده است. نتایج تحقیق بیانگر آن است که توجه به بافت زبانی و سیاق آیات، نه‌تنها سبب درک دقیق‌تر از معنای واژگان می‌شود بلکه هماهنگی میان ساختار زبانی و هدف محتوایی سوره‌ها را نیز آشکار می‌سازد. از این منظر، تحلیل بافت زبانی، ابزاری برای کشف عمق بیانی قرآن و نشان دادن اعجاز ادبی آن است.