فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

درباره ملاک حقانیت دین دو نگاه واقع‌گرایانه و عمل‌گرایانه وجود دارد. آقای ملکیان یکی از کسانی است که با نفی رویکرد واقع‌گرایانه از رویکرد عمل‌گرایانه دفاع می‌کند. ایشان با تشریح برخی ملاک‌های واقع‌گرایانه و نقد آنها، رویکرد پراگماتیستی را برگزیده است؛ به این صورت که هر دینی که بتواند انسان‌ها را از رذایل اخلاقى دور و به فضایل اخلاقى نزدیک کند و نیز بتواند مشکلات ذهنى و روانى آنان را مرتفع سازد، به معنای حقیقی کلمه دین است و هیچ ملاک دیگری نمی‌تواند دین را از غیر دین متمایز کند. با توجه به اشکال‌های متعدد ملاک فوق از جمله انحصار حقانیت دین به ملاک روان‌شناختی، نسبی‌گرایی دینی، نگاه ابزاری به دین و نادیده‌انگاشتن کارکردهای اصلی آن، تنها رویکرد درست در ملاک حقانیت یک دین، ملاکی واقع‌گرایانه است که در قالب ارتباط وحیانی بنیان‌گذار دین و ارائه معجزه از سوی ایشان حاصل می‌گردد.