سناریوپردازی درباره آینده منزلتی جمهوری اسلامی ایران در افق 1404
نویسندگان
1 دکتری روابط بینالملل از دانشگاه علامه طباطبایی، استادیار گروه علوم سیاسی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه
doi
چکیده
جمهوری اسلامی ایران نمونه کاملی از یک دولت «منزلتطلب» در نظام بینالملل است که با تعریف منزلتهای مطلوب متفاوت و استراتژیهای متعدد در طول سالیان پس از انقلاب، درصدد ارتقای جایگاه و منزلت منطقهای و بینالمللی خویش بوده است. انتشار سند «چشمانداز جمهوری اسلامی ایران در افق 1404» شاهدی انکارناپذیر بر منزلتطلبی جمهوری اسلامی است. در این سند ایران به عنوان کشوری «توسعهیافته با جایگاه اول اقتصادی، علمی و فناوری در سطح منطقه با هویت اسلامی و انقلابی، الهامبخش در جهان اسلام و با تعامل سازنده و مؤثر در نظام بینالملل» ترسیم شده است. بر این اساس، مقاله پیش رو با نگاهی آیندهنگارانه درصدد پاسخ به دو سؤال است: نخست، قویترین سناریوها درباره آینده منزلتی جمهوری اسلامی ایران کداماند؟ دوم، سناریوهای مذکور چه دلالتهایی بر سیاستهای منزلتی جمهوری اسلامی خواهند داشت؟ در پاسخ به سؤال نخست، با استفاده از روش آیندهنگاری، تحلیل تأثیرات متقاطع و دو نرمافزار پیشرفته میک مک و سناریوویزارد، شش سناریو استخراج شده است. اشتراکات شش سناریو درباره هفده عامل مؤثر جهانی و منطقهای منتهی به پاسخ سؤال دوم شده و بیانگر آن است که اهداف منزلتی جمهوری اسلامی در افق 1404 با دشواریها و محدودیتهای شدیدی مواجه خواهد بود.
