تدوین مدل تقویت مهارت های ارتباطی در خانواده با الهام از آموزه های نهج البلاغه

نویسندگان

1 استادیار، گروه روانشناسی و علوم تربیتی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران

2 دانشیار، گروه روانشناسی و علوم تربیتی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی،کرمان، ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی وعلوم تربیتی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی،کرمان، ایران

4 استادیار، گروه روانشناسی و علوم تربیتی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران

doi
10.30471/edu.2025.10697.2986
چکیده

دردنیای امروز،یاد گرفتن مهارت ارتباط موثر درزندگی اهمیت زیادی داردتا کیفیت زندگی خانوادگی بهبود پیداکند ومحیطی مثبت و شاداب ایجادشود. با توجه به فرهنگ حاکم بر کشورکه ریشه در فرهنگ دینی وعلوی دارد، می‌توان ازاین بستر مناسب وکتاب نهج البلاغه بهره جست.هدف این پژوهش، طراحی یک مدل،برای تقویت مهارتهای ارتباطی درخانواده، ازکتاب نهج البلاغه است.برای تحقق این هدف،ازروش داده بنیاد به عنوان یک استراتژی تحقیق کیفی استفاده شد.مراحل کدگذاری شامل کدگذاری‌های باز،محوری و انتخابی،ودرنهایت ۳۰ کد شناسایی گردید.شرایط علّی وشرایط زمینه ای که بر ارتباطات اثر میگذارد، مقوله محوری که به عنوان هسته اصلی مقاله،راهبردهاورویکردها،ودرآخرپیامدها ی مدل مشخص گردید،به جهت روایی وپایایی ازراهبرد کد گذاری مستقل واستفاده از چند پژوهشگر خبره که به طور مستقل کدگذاری را انجام دادند،کدهایی که بیش از ۶۰٪ از کدگذاران بر آن صحه گذاشته بودند،در آن اجماع گردید.نتایج نشان دادتقویت رفاقت وصبردرمواجهه باچالش‌ها،حفظ اخلاق نیکو وخوش‌رفتاری در ناملایمات،و افزایش محبت و ابراز محبت کلامی،می‌تواند روابط زوجین واعضای خانواده را به طرز چشمگیری بهبود بخشد.همچنین، تأکید بردرک و احترام متقابل،اهمیت ویژه دادن به خانواده به عنوان بنیادی برای رشد و پیشرفت جامعه، وتقویت ارتباطات خانوادگی وحفظ صله رحم،از جمله اصولی است که به ایستادگی درمواقع دشوار واستفاده از صبر ودرک متقابل کمک می‌کند.بعلاوه، تقویت اعتمادو وفای به عهد ، وترویج تفاهم از طریق همفکری، به ایجاد فضایی مثبت و سازنده درخانواده منجرمی‌شود که درنهایت به تحکیم پیوندهای عاطفی و اجتماعی بین اعضای خانواده کمک می‌کند. نتایج گویای آن است که آموزه‌های نهج البلاغه به عنوان یک منبع غنی می‌تواند به طور موثری دربهبود مهارت‌های ارتباطی به کار گرفته شوند و درجهت تقویت پیوندهای عاطفی وخانواده ها عمل کند