فلسفه دین جهانی و رویکرد وجودی
نویسندگان
1 دانشیار گروه معرفت شناسی و علوم شناختی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
doi
030106چکیده
مطالعه و بررسی «دین» و تبیین چیستی و تأمل در ویژگیهای آن، از مهمترین مباحثِ مطرح در فلسفه دین است. نوع ارتباط ادیان با یکدیگر و آینده فلسفه دین، همواره به مثابه دو موضوع چالشبرانگیز در ذیلِ این مبحث لحاظ شدهاند. گذشته از «الهیات جهانی» که در مغربزمین با هدف برقراری گفتوگوی بینادینی شکل گرفت و به موضوع ارتباط ادیان با یکدیگر ناظر است، اخیراً ایدهای با عنوان «فلسفه دین جهانی» به طور جدی مطرح شده است که با موضوع آینده فلسفه دین مرتبط است. نوشتار حاضر درصدد است ضمن طرح ایده فلسفه دین جهانی -در تقابل با ایده «پایان فلسفه دین»- مفهوم و برداشت از وصف «جهانی» را روشن سازد تا از این رهگذر بتوان در باب فلسفه دین جهانی دقیقتر سخن گفت. در این راستا سه مسئله اصلی: 1. چیستی یا ماهیت فلسفه دین جهانی؛ 2. امکان فلسفه دین جهانی؛ 3. تحقق فلسفه دین جهانی و شرایط تحقق آن بررسی خواهند شد و در ادامه، راهکارهایی به منظور ارتقای مباحث فلسفه دین به سطح جهانی پیشنهاد میشوند و «رویکرد وجودی به دین» به مثابه یکی از این راهکارها معرفی میگردد. به نظر میرسد فلسفه دین وجودی -همانند فلسفه دین جهانی- میتواند از پایان فلسفه دین جلوگیری کند.