تحلیل راهکارهای بهبود نظام نوین ترویج کشاورزی ایران
نویسندگان
1 گروه ترویج، ارتباطات وتوسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، ایران، زنجان
2 استاد، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
3 دانشیار، گروه ترویج، ارتباطات و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
4 استادیار، موسسه آموزش و ترویج کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.
doi
10.22069/jead.2025.22857.1859چکیده
شکل گیری نظام نوین ترویج کشاورزی در دهه 1390 مهمترین حرکت، برای حل مشکلات ترویج کشاورزی در کشور به حساب میآید. لذا پژوهش حاضر در پی تحلیل راهکارهای بهبود این نظام است. جامعه آماری این تحقیق مدیران و کارشناسان مروج کشاورزی در 10 استان منتخب در سال 1403 بودند (تعداد: 3123 نفر). حجم نمونه از طریق فرمول کوکران 342 نفر برآورد شد. نمونهها به روش نمونهگیری طبقهای با انتساب متناسب انتخاب شدند. ابزار جمعآوری دادهها، پرسشنامه محقق ساخته بود. روایی آن از طریق مراجعه به متخصصین و دانشگاهیان و پایایی آن از طریق آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی تایید شد. برای تجزیه و تحلیل دادهها از نرمافزار SPSS نسخه 22 و برای مدلسازی معادلات ساختاری با رویکرد تحلیل مسیر از نرمافزار Smart PLS نسخه 3 استفاده شد. نتایج نشان داد که کارآمدی نظام نوین ترویج کشاورزی پایینتر از حد متوسط است. بر اساس نتایج، کارآمدترین بخش ترویج، پاسخ به نیاز بهرهبرداران و بهترین راهکار جهت بهبود نظام نوین، توسعه سرمایه انسانی است. نتایج تحلیل مسیر نشان داد که متغیرهای تامین منابع مالی و زیرساختی پایدار، سیاستگذاری و برنامهریزی، تحول در ساختار، فرآیندها و کارکردها، توسعه سرمایه انسانی و توسعه مدیریت دانش به ترتیب با ضرایب 53/0، 42/0، 38/0، 36/0 و 29/0 تاثیر مثبت و معنیداری بر بهبود نظام نوین ترویج داشتند اما متغیر نظارت و ارزیابی و سنجش اثربخشی تاثیر معنیداری نداشت.
