بررسی فقهی ماهیت اسناد خزانه اسلامی در ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور
2 دانشیار گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور
3 دانشیار گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور؛
4 دانشیار دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد، دانشگاه امام صادق(ع)؛
doi
چکیده
انواع اسناد خزانه اسلامی بهصورت گسترده در بازارهای مالی ایران مطرح شده و دارای کارکردهای قابل توجهی در اعمال سیاستهای اقتصادی است. ازاینرو بررسی ماهیت و احکام فقهی این اسناد میتواند در بسیاری از موارد آثار قابل توجهی بر عملکردشان در اعمال سیاستهای مختلف اقتصادی داشته باشد. در تحقیق حاضر با استفاده از روش تحلیل محتوا و اجتهاد فقهی، بعد از بررسی احکام مختلف بیع دِین و تحلیل نظرهای فقها، بررسی اسناد خزانه اسلامی در بازار ثانویه از زاویه تطبیق عملکرد آن با کارکردهای بازارهای ربوی انجام شده است. همچنین با استفاده از نظرات فقهی مشهور؛ استخراج پنج نوع از اسناد خزانه و احکام آنها در بازار اولیه انجام شده است. نتیجه مقاله این است که بازار ثانویه اسناد خزانه اسلامی از نگاه فقهی، بهصورت کلان دارای کارکرد ربوی بوده است. در پایان نیز، احکام هر یک از انواع پنجگانه اسناد خزانه مطرح در بازار اولیه، بهصورت جداگانه بیان شده است.