مقایسه مبادی رویکرد اثباتگرایی و رویکرد اندیشه اسلامی و تأثیر آن در تولید علوم انسانی
نویسندگان
1 استاد گروه روان شناسی بالینی دانشگاه شیراز
doi
02.104چکیده
امروزه نظامهای علمی در دانشگاههای مختلف دنیا عمدتاً بر پایۀ مکاتب مادی استوار است. در بین این پارادایمها، اثباتگرایی (Positivism) در دو قرن اخیر عملاً جایگاه تأثیرگذارتری داشته است. هدف از پژوهش حاضر مقایسه مبادی هستیشناختی، معرفتشناختی و روششناختی پارادایم اثباتگرایی و مکتب علمی اسلامی و تأثیرات این مبادی بر فرایند تولید علم است. چالش اصلی این است که آیا علوم انسانی جاری، نیازمند برخی اصلاحات یا، فراتر، نیازمند تحولی بنیادین متناسب با مبادی فلسفی آن میباشد. روش پژوهش حاضر به لحاظ جمعآوری اطلاعات، کتابخانهای و به لحاظ داوری، عقلی و فلسفی است. نتایج نشان داد درمجموع مبادی فلسفی اثباتگرایی، تفاوتهای جدی با مبادی مکتب علمی اسلامی دارد. نتیجه تفاوت در مبادی و نگاه اندیشه اسلامی به پدیدهها، دستیابی به یک دستگاهواره علمی با اهداف و غایات مختلف است؛ لذا به نظر میرسد روش تهذیب و تکمیل علوم کارساز نبوده، علوم انسانی نیازمند تحول بنیادین -مانند تأسیس مکتب علمی اسلامی- میباشد.
