بومی‌سازی روش DGT در ایران و کاربرد آن در اندازه‌گیری میزان فسفر آب و خاک

نویسندگان
doi
10.22059/ijswr.2015.54304
چکیده

فسفر، بعد از نیتروژن، مهم‌ترین عامل محدودکنندة تولیدات کشاورزی در جهان است. روش‏های مختلفی برای ارزیابی مقدار فسفر در آب و خاک وجود دارد. یکی از شیوه‏های جدید در این زمینه روش شیب پخش در غشای نازک (DGT) است. این روش بر پایة انتقال یون‏ها یا عناصر به صورت پخشیدگی از لایة پخش و جذب آن‏ها در لایة جاذب عمل می‏کند. در ساخت ژل‏های مورد نیاز در روش DGT، به طور معمول، از مواد انحصاری و دارای حق ثبت استفاده می‌شود. در این بررسی از ژل آکریلامید‌ـ آلیل آگاروز به منزلة لایة پخش و فری‌هیدرات در ژل آکریلامید‌ـ آلیل آگاروز به منزلة لایة جاذب در DGT استفاده شد و اثر این ماده در ضریب پخشیدگی یون فسفر در ژل پخش، واکنش‏پذیری ژل پخش، سینتیک واجذب فسفر از ژل جاذب، راندمان استحصال فسفر از ژل جاذب، و عملکرد  DGTدر آب و خاک بررسی شد. نتایج نشان داد ضریب پخشیدگی یون فسفر در این ژل با 3 / 0 درصد از آلیل آگاروز در دمای 25 درجة سلسیوس  cm 2 / s 6- 10×2 / 8 بود و با افزایش غلظت آلیل‌ـ آگاروز کاهش یافت. در این تحقیق راندمان استحصال فسفر از ژل جاذب با 10 میلی‏لیتر اسید سولفوریک 15 / 0 مولار تقریباً 100 درصد بود. همچنین مقدار فسفر اندازه‏گیری‌شده با روش DGT همبستگی خطی نزدیکی با مقدار فسفر موجود در محلول (**98 / 0r=) داشت. در این تحقیق همبستگی بسیار خوبی بین مقدار فسفر اندازه‌گیری‌شده با روش DGT و فسفر قابل جذب در سه خاک آهکی مورد مطالعه (**99 / 0=r) وجود داشت که نشان می‌دهد ممکن است روش DGT جانشینی مناسب برای اندازه‌گیری سریع فسفر قابل جذب در خاک‏های آهکی باشد.