تأملی بر حاکمیت قوانین کیفری در زمان با تاکید بر احکام اجتهادی
نویسندگان
1 مدیر گروه حقوق کیفری دانشکده حقوق دانشگاه تهران
2 دانشگاه امام صادق علیه السلام
3 دانشگاه امام صادق
doi
چکیده
یکی از اصول حقوق کیفری، عطف بماسبق نشدن قوانین ماهوی میباشد. این اصل نیز یکی از اصول پذیرفتهشدهی قانونگذار مجازات اسلامی ایران نیز میباشد. ولی مواردی از آن استثناء شده است؛ یکی از این موارد، قوانین شرعی میباشد که همواره عطف بماسبق میشوند. اما غیر از قوانین مسلم شرعی، بسیاری از احکام کیفری ماهوی مبتنی بر فتاوی فقیهان وجود دارند که مبتنی بر دلایل اجتهادی بوده و مورد اتفاق هم نبوده و غالباً اختلافی هستند. در این موارد، رویکرد قانونگذار اتخاذ یکی از فتاوی است که جزء احکام ظاهری شرعی محسوب میشوند.گاه این فتاوا به سبب آسیبشناسی و مقتضیات زمانی در مراحل اصلاح قانون تغییر مییابند. در این تحقیق رویکرد قانونگذار مجازات اسلامی و فقهای امامیه در مستثنا نمودن قوانین کیفری مبتنی بر فتاوی فقهی اجتهادی از اصل عطف بماسبق نشدن واکاوی میگردد.
