بررسی تحلیلی امکانپذیری ارتقای امنیت ملی و افزایش هزینه تهدید نظامی جمهوری اسلامی ایران از طریق صادرات گاز بهصورت خط لوله و LNG
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اقتصاد نفت و گاز دانشگاه علامه طباطبایی و پژوهشگر دانشکده و پژوهشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه امام حسین(ع)
doi
چکیده
ایران با داشتن ذخایر عظیم گازی از جایگاه ممتازی بین کشورهای صاحب ذخایر هیدروکربوری برخوردار است. یکی از موضوعاتی که در سیاستگذاریهای کلان بخش گاز بدان تأکید میشود توسعه بازارهای جدید برای صادرات به صورت خط لوله و LNG است. این موضوع با به ثمر نشستن فازهای عملیاتی در منطقه پارس جنوبی اولویت بیشتری یافته است. یکی از دلایلی که موافقان توسعه بازارهای جدید صادراتی گاز بر آن تأکید دارند، نقش صادرات در افزایش امنیت ملی و افزایش هزینه تهدیدهای خارجی کشور از طریق به مخاطره افتادن منافع کشورهای واردکننده است. این فرضیه در یک نگاه جامع تحلیلی و با لحاظ مؤلفههایی نظیر هزینههای انتقال با خطوط لوله، وضعیت بازار صادرات LNGو چشمانداز آتی آن، قابلیت جایگزینی مبادی صادراتی، رشد و اولویتهای مصرف داخلی به طور جدی خدشهپذیر است. در این تحقیق با استفاده از منابع آماری و سریهای زمانی نهادهای معتبر بینالمللی و داخلی، ضمن بررسی ابعاد مختلف مربوط به تولید، مصرف و صادرات گاز طبیعی کشور و بازارها و مقاصد بالقوه صادراتی در دهههای آتی، به این سؤال که آیا صادرات گاز میتواند از طریق ایجاد وابستگی مقاصد صادراتی به گاز کشور موجب کاهش تهدیدهای نظامی خارجی شود، به طور تحلیلی و تفصیلی پاسخ داده میشود. نتایج نشان میدهد که صادرات گاز به بازارهای بالقوه صادراتی قابلیت زیادی در ارتقای امنیت ملی و کاهش تهدیدهای نظامی کشور ندارد. راهکاری که میتواند موجب ایجاد بیشترین منافع اقتصادی و متضمن حداکثر تأثیرگذاری برای ایران در بازار آتی انرژی دنیا باشد، تزریق گاز به چاههای نفت کشور است که این راهبرد منطبق بر بندهای ۱۳ و ۱۵ سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی است.