بررسی و نقد دیدگاه آلوین پلانتینگا در مورد ماهیت، ذات الهی و امکان شناخت آن
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، فلسفه و کلام، دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی
2 دانشجوی کارشناسی ارشد، بیمسنجی، دانشکده بیمه اکو، دانشگاه علامه طباطبایی. تهران.
3 دانشجوی دکتری فلسفه وکلام، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران.
4 استاد گروه فلسفه و کلام دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی
doi
10202چکیده
پژوهش پیش رو با هدف پاسخگویی به پرسشهای اصلی «آیا امکان شناخت ذات الهی از منظر آلوین پلانتینگا ممکن است؟ نظر او در این خصوص چه ضعفها و قوتهایی دارد؟» ترتیب یافت. یافتههای این پژوهش عبارتاند از: در شبکه واژگانی پلانتینگا ذات و ماهیت به یک معنا به کار رفتهاند؛ از منظر پلانتینگا خدا دارای حاکمیت مطلق بر عالَم است. پلانتینگا بر این حاکمیت آثاری را مترتب میداند: بساطت ذات، عینیت ذات و لوازم ذات (که البته با تردیدهایی از منظر پلانتینگا همراه است) و عدم تناهی ذات. پس از این پلانتینگا لزوم ذات یا ماهیت را برای وجود خدا اثبات کرده و ذات را عین وجود میداند. نقدهای عدم صراحت در بیان رابطه ذات و لوازم ذات و عدم تصریح در مواضع بر بیانات او وارد است. درنهایت پلانتینگا باور به ناممکنبودن شناخت ذات را رد کرده، میپذیرد که انسان امکان شناخت ذات الهی را دارد؛ البته نقدهایی مانند فروکاستن خداشناسی به مسائل مفهومی و پیشفرض قراردادن صحت متون مقدس، بر استدلالهای او وارد است. پژوهش حاضر به روش توصیفی- تحلیلی انجام شده و با استفاده از ابزار کتابخانه به جمعآوری دادهها و تحلیل و نقد آنها پرداخته است.