گفتمانهای کلان اثرگذار بر فرایند قانونگذاری کیفری
نویسندگان
1 دکتری حقوق کیفری و جرمشناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی
2 عضو هیئت علمی مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی
doi
چکیده
پرسشهای بسیاری درخصوص چگونگی شکلگیری قانون کیفری، بهعنوان قانونی اثربخش و اثرپذیر مطرح میشود که مانند هر قانون دیگری حاصل تعارضات و تعاملات است. حال آنکه اطلاعات چندانی درخصوص شیوه شکلگیری و پیدایش آن به چشم نمیخورد. این مطالعه که به روش توصیفی ـ تحلیلی انجام شده، درصدد پاسخ به این پرسش است که چه گفتمانهایی و به چه ترتیب در فرایند ایجاد قانون کیفری نقش ایفا میکنند؟ فرضیه مورد نظر این است که «گفتمانها یا بهعنوان گفتمانی مستقل در این فرایند حضور دارند یا زمینه را برای نقشآفرینی سایر گفتمانها فراهم میآورند». یافتهها حاکی از این است که خلق قانون نیازمند طی مراحلی است که میتوان از آن به فرایند ایجاد قانون، تعبیر کرد. مطالعات نشان میدهد که گفتمانهای کلان موجود در این فرایند در دو دسته گفتمان اصلی و زمینهای قابل شناسایی است؛ گفتمانهای اصلی عبارتاند از: گفتمان سیاسی و اقتصادی. گفتمانهای فرهنگی، اجتماعی و مذهبی نیز ذیل گفتمان زمینهای قرار میگیرند. بهطورکلی، تأثیر گفتمانها با توجه به نقش و تأثیر آنها در ایجاد قانون و عملکردی که در این فرایند دارند از یک منظر به دو صورت مستقیم و غیرمستقیم و از منظر دیگر به گفتمانهای اصلی و زمینهای دستهبندی میشوند.
