نظریۀ توالد علمی جامعۀ دینی (بررسی امکان، ضرورت و چگونگی علم دینی در منظومۀ فکری شهید سیدمحمدباقر صدر)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری فلسفه اسلامی دانشگاه علامه طباطبائی، طلبه سطح 4 حوزه علمیه قم.
2 دانشیار گروه فلسفه دانشگاه علامه طباطبائی
doi
10101چکیده
شهید صدر به عنوان یکی از پیشگامان عرصۀ تولید علم دینی، نظریهای متقن در این باب در نظر داشته که مطابق آن سعی کرده است اقتصاد اسلامی را پایهگذاری کند؛ نظریهای که قابلیت تعمیم به سایر علوم انسانی دارد و در این پژوهش از آن به «نظریۀ توالد علمی جامعۀ دینی» تعبیر میشود. بر اساس این نظریه صدر معتقد است علوم انسانی همواره وابسته و در چهارچوب مکتبی هستند که جامعۀ مورد مطالعۀ دانشمندان، آن را پذیرفته است. این وابستگی و ارتباط میان علم و مکتب، محور نظریۀ صدر در باب علم دینی قرار گرفته و بر اساس آن امکان تولید چنین علمی و همچنین ضرورت آن تبیین میشود. فرایند تولید علم دینی از نگاه صدر نیز چنین تقریر میشود که ابتدا فقیه به کمک بینشها و احکام دینی با روش اجتهادی و استفاده از رویکرد انسجامگرایی، از روبنای شریعت به نظریههای زیربنایی و اصولی مکتب دست مییابد. سپس در صورت اجراشدن این مکتب در جامعه و قرارگرفتن رویدادهای جامعۀ اسلامی به عنوان دادههای روش تجربی، علوم دینی توسط دانشمندان علوم مختلف انسانی از دل جامعۀ دینی متولد میشوند.