بررسی مواجهه اصل آنتروپیک و نظریه چندجهانی با براهین غایت شناختی
نویسندگان
1 دانشیار گروه فلسفه دانشکده الهیات، پردیس فارابی دانشگاه تهران.
2 دانشجوی دکتری فلسفه و کلام اسلامی پردیس فارابی دانشگاه تهران.
3 استادیار گروه فلسفه دین مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
doi
10102چکیده
اصل آنتروپیک بر آن است جهانی که یک ناظر بتواند آن را ببیند، باید سازگار با وجود آن ناظر باشد. این اصل گاه به عنوان تبیینی برای نظم موجود در جهان یا شرایط اولیه آن تلقی میشود و درنتیجه تبیین غایی در این باره را کنار میگذارد. گاه نیز با ضمیمه فرضیه چندجهانی، بدون اینکه ادعای تبیین نظم موجود در جهان را داشته باشد، به عنوان چالشی در مقابل تبیین غایی شمرده میشود. در این مقاله چهار راه دفاع از تبیین غایی در مقابل این نقدها ارائه میشود و نشان داده میشود که میتوان بر پایه یکی از این امور از تبیین غایی دفاع کرد: نقد فرضیه چندجهانی و توجه به تبیین وجود نظم به جای درک نظم، برتربودن تبیین غایی نسبت به فرضیه چندجهانی در ملاکهای سادگی و فراگیری تبیین، بیشتربودن احتمال تعلق یک جهان منظم به مجموعه جهانهای تنظیمشده، نسبت به احتمال تعلق آن به مجموعه جهانهای تصادفاً منظم و توجه به نظم حاکم بر مکانیزم تحقق جهانهای بسیار. هر یک از این تقریرها از نظر عدم ابتنا بر پیشفرض کیهانشناختی خاص، از تقریر سابق آن برتر است.
