آسیبشناسی قانونگذاری در ایران از منظر رویه ابتکار قانونگذاری
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی؛
2 استادیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه یزد
doi
چکیده
قانونگذاری،طبق رویههای «قانونگذاری خوب»، فرایندی است که گرچه در صلاحیت قوه مقننه است، اما مستلزم همکاری سایر قوا، بهویژه قوه مجریه است. براساس معیارهای قانونگذاری خوب، مصوبات پارلمان باید به لوایح قوه مجریه متکی باشند. این نوشتار با استفاده از روش آمار توصیفی، میکوشد درصد فراوانی تعداد طرحها و لوایح و روند تغییرات آن در برخی از کشورها را با قانونگذاری در 9 دوره تقنینی در جمهوری اسلامی ایران مقایسه کرده و نشان دهد که برخلاف مجالس بسیاری از کشورها، مجلس ایران بهخصوص در سه دوره اخیر (مجالس هفتم تا نهم) به سمت قانونگذاری «طرح ـ بنیان» حرکت کرده است. این روند به تضعیف قانونگذاری خوب در ایران منجر شده است. یافتههای این پژوهش نشان میدهند که نظام قانونگذاری در ایران، عمدتاً به سه دلیل ضعف نظام حزبی، نبود ابزارهای خود ـ محدودیتی در آییننامه داخلی مجلس در مسیر ارائه طرح توسط نمایندگان و ضعف کانالهای ارتباطی قوه مجریه و نهادهای مدنی ـ تجاری، نظامی طرح ـ بنیان بوده است.