ارزیابی مدل DSSAT در برآورد بهره‌وری آب و عملکرد لوبیا چشم بلبلی در سطوح مختلف آب کاربردی

نویسندگان
doi
10.22092/jwra.2022.355847.890
چکیده

حبوبات بعد از گندم و برنج سهم عمده­ای در رژیم غذایی در کشور دارند. رشد این گیاهان خیلی سریع بوده و تنش خشکی نقش مهمی در عملکرد آن دارد. هدف از این بررسی، ارزیابی مدل DSSAT در شبیه‌سازی رشد و عملکرد لوبیای چشم بلبلی در شرایط سطوح مختلف آب کاربردی است. بدین منظور، طرح آزمایشی اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در شهرستان کیاشهر و در دو سال 1396 و 1397 انجام شد. تیمارهای اصلی شامل آبیاری با سطوح کاربردی 40% ،60% ،80%، 100% و120% نیاز آبی گیاه و تیمار فرعی شامل آبیاری در مرحله رویشی، آبیاری در مرحله زایشی و آبیاری کامل بود. مقادیر شبیه­سازی و اندازه­گیری شده عملکرد دانه با استفاده از آماره‌های ضریب تبیین، آزمون t ، ریشه میانگین مربعات خطا (RMSE) و ریشه میانگین مربعات خطای نرمال شده (nRMSE) ، ارزیابی شد. نتایج نشان داد که تفاوت عملکرد دانه برآورد شده با عملکرد مشاهده شده ( RMSE = 92 و nRMSE = 12.62% ) قابل قبول بود. در مورد زیست‌توده نیز با توجه به شاخص‌های آماری ارزیابی، تفاوت مزبور در حد خوبی تبیین گردید. ( RMSE = 130 و nRMSE = 5.91% ) . با استفاده از عملکرد دانه اندازه­گیری شده و اجزای بیلان آب شبیه­سازی شده از مدل DSSAT ، مقدار بهره­وری آب مبتنی بر تبخیر و تعرق ( WPET ) حدود 33% کمتر از بهره­وری مبتنی بر تعرق ( WPT ) محاسبه شد. با توجه به نتایج تحقیق ، تیمار آبیاری در هر دو مرحله رویشی و زایشی برابر 100% نیاز آبی بیشترین میزان تعرق ( 383 میلی­متر) را داشت و به عنوان مدیریت بهینه آبیاری در مراحل رشد انتخاب شد.