بازنگری فرآیند رسیدگی به جرایم پزشکی در نظام حقوقی ایران بر پایه دادرسی تخصص محور

نویسندگان
doi
10.22034/44.1.6
چکیده

چکیده فرآیند رسیدگی به جرایم پزشکی در ایران با چالش های مهمی مواجه است که از جمله مهم ترین آن ها، نبود ساختار دادرسی تخصص محور متناسب با ماهیت فنی این دسته از جرایم است . در بسیاری از موارد، قاضی یا نهاد رسیدگی کننده ممکن است علم تخصصی لازم برای ارزیابی دقیق جرایم پزشکی را نداشته باشد و به ناچار بر نظر کارشناسی اتکا نماید، بی آن که سازوکار مؤثری برای ارزیابی و کنترل صحت این نظر وجود داشته باشد . هدف این مقاله، نقد ساختار موجود و ارائه چارچوبی نوین بر اساس دادرسی تخصص محور برای ارتقای عدالت و کارآمدی در رسیدگی به جرایم پزشکی در ایران است . این پژوهش به شیوه توصیفی - تحلیلی انجام شده و از روش کتابخانه ای و بررسی اسناد حقوقی، قوانین و آیین نامه های داخلی بهره گرفته است . همچنین با بهره گیری از نمونه هایی از رویه قضایی و گزارش های نهادهای ناظر، تحلیل انتقادی از وضعیت موجود صورت گرفته و در نهایت، مدل پیشنهادی برای بازنگری فرآیند دادرسی ارائه شده است . یافته ها نشان می دهند که ساختار کنونی دادرسی جرایم پزشکی در ایران فاقد مکانیزم های تخصص محور مؤثر است؛ تکیه مطلق بر نظریه کارشناسی بدون حضور ناظر تخصصی در ترکیب مرجع رسیدگی، نبود رویه های پایدار، وابستگی بیش از حد آراء به نظریه کارشناسی و فقدان آموزش تخصصی برای قضات این حوزه، از مهم ترین چالش ها به شمار می روند . این نارسایی ها می توانند به نقض حقوق پزشک متهم، بیماران شاکی و اصول دادرسی منصفانه منجر شوند . بازنگری فرآیند رسیدگی به جرایم پزشکی بر پایه دادرسی تخصص محور، ضرورتی اجتناب ناپذیر در نظام حقوقی ایران است . این بازنگری می تواند با ایجاد مراجع ویژه ( ترکیبی از قاضی و پزشک متخصص ) ، ارتقاء سازوکارهای کارشناسی، و آموزش مستمر قضات، تضمین عدالت دادرسی و اعتماد عمومی به نظام سلامت را تقویت کند .