رابطه پریشانی روانشناختی با ناتوانی کارکردی در بیماران مبتلا به سرطان پستان: نقش میانجی سبک زندگی ارتقا دهنده
نویسندگان
doi
10.22034/44.1.53چکیده
چکیده زمینه : سرطان سینه در حال حاضر به عنوان یکی از علل اصلی مرگ و میر در میان زنان در کشورهای در حال توسعه شناخته شده است . یکی از مفاهیم اساسی مرتبط با سرطان سینه، ناتوانی کارکردی در بیماران است که به اختلال در عملکرد، در یک یا چند جنبه زندگی به دلیل بیماری اشاره دارد . نرخ بالای ناتوانی کارکردی با میزان مرگ ومیر در زنان مبتلا به سرطان پستان در ارتباط است . بر همین اساس پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه پریشانی روانشناختی با ناتوانی کارکردی در بیماران مبتلا به سرطان پستان با نقش میانجی سبک زندگی ارتقا دهنده انجام شد . روش کار : مطالعه حاضر، پژوهش همبستگی از نوع الگویابی تحلیل مسیر بود . جامعه آماری پژوهش شامل تمامی زنان مبتلا به سرطان پستان در مرحله پرتودرمانی بیمارستان امام علی ( ع ) شهر کرج در سال 1401-1402 بود که از بین آنها 255 نفر با روش نمونه گیری در دسترس، انتخاب شدند . ابزار پژوهش شامل پرسشنامه های سبک زندگی ارتقاءدهنده سلامت والکر و همکاران (1987) ، خود ناتوان سازی برگلاس و جونز (1978) و پریشانی روانشناختی کسلر (2002) بود . داده های پژوهش با استفاده از الگویابی تحلیل مسیر تجزیه وتحلیل شدند . یافته ها : یافته ها نشان داد سبک زندگی ارتقا دهنده در ارتباط بین پریشانی روانشناختی با ناتوانی کارکردی، نقش میانجی ایفا می کند . همچنین ارتباط مستقیم بین پریشانی روانشناختی با ناتوانی کارکردی، پریشانی روانشناختی با سبک زندگی ارتقا دهنده و سبک زندگی ارتقا دهنده با ناتوانی کارکردی مورد تأیید قرار گرفت . نتیجه گیری : مطابق با یافته های این پژوهش، پریشانی روانشناختی و سبک زندگی ارتقا دهنده در ناتوانی کارکردی بیماران مبتلا به سرطان پستان نقش موثری ایفا می کنند . نتایج این مطالعه بر اهمیت ادغام مداخلات سبک زندگی ارتقاء دهنده سلامت در مراقبت بالینی بیماران مبتلا به سرطان پستان تاکید می کند . ارائه دهندگان مراقبت های بهداشتی باید استراتژی هایی را در نظر بگیرند که فعالیت بدنی، تغذیه متعادل، خواب کافی و مدیریت موثر استرس را در برنامه های درمانی تقویت می کند . تطبیق این مداخلات با نیازهای فردی می تواند اثربخشی آنها را افزایش داده و از نتایج عملکردی بهتری حمایت کند . بنابراین در تدوین مداخلات درمانی برای ناتوانی کارکردی در بیماران مبتلا به سرطان پستان، باید به نقش این متغیرها توجه ویژه مبذول شود .