تحلیل توزیع فضایی سالخوردگی جمعیت در ایران
نویسندگان
1 دانشیار دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران
2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران
3 دانشآموخته کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گلستان
4 دانشجوی کارشناسی ارشد GIS & RS، دانشکده جغرافیا ، دانشگاه تهران، ایران.
doi
چکیده
با افزایش شاخص امید به زندگی، جمعیت سالخورده در ایران و جهان رو به افزایش بوده و بهعنوان فاکتوری مهم و تأثیرگذار بر نظام اجتماعی و اقتصادی جوامع، مطرح است. پژوهش پیش رو به بررسی وضعیت سالخوردگی در جمعیت ایران پرداخته است و تلاش میکند تا این شاخص را از منظر جغرافیایی و توزیع فضایی آن بررسی کند. مهمترین شاخصهای ارزیابیکننده وضعیت سالخوردگی در یک فضای زیستی براساس مطالعات انجام شده شامل؛ شاخص سالمندی، نسبت سالمندی، نسبت پیری، نسبت جوانی، بار تکفل، نسبت حمایت پدر و مادر (حمایت عاطفی)، نسبت حمایت بالقوه (حمایت معنوی) میباشند. این پژوهش با روش تحلیل ثانویه دادههای مرکز آمار و با استفاده از برنامهنویسی در محیط متلب و اکسل ـ ماکرو، انجام و برای نمایش فضایی شاخصها از GIS10.2 استفاده شده است. نتایج این تحقیق نشان داد، جمعیت ایران، دوران جوانی خود را پشت سر گذاشته و با روندی صعودی، در حال ورود به میانسالی و سالخوردگی است. این روند در مناطق مرکزی ایران خصوصاً تهران، اصفهان، اراک باشدت بیشتر و در مناطق حاشیهتر مانند سیستان و بلوچستان با روند کندتری در حال وقوع است. روند صعودی شاخص سالخوردگی جمعیت ایران بیانگر آن است که دوران بحران پیری در جمعیت ایران چندان دور از انتظار نبوده و باید آن را مهمترین چالش پیش رو در نظام برنامهریزی توسعه و مؤثر بر تمام جنبههای مدنظر قرار داد.
