ارزیابی فنی و هیدرولیکی قطره‌چکان‌ها و بررسی کارآیی سامانه‌ی آبیاری قطره‌ای زیرسطحی در کشت نیشکر

نویسندگان
doi
10.22092/jwra.2019.120470
چکیده

برای اطمینان از کارکرد بهینه‌ی سامانه‌های آبیاری قطره‌ای، باید به‌صورت دوره‌ای عملکرد آن‌ها را مورد ارزیابی قرار داد. این پژوهش، با هدف ارزیابی فنی و هیدرولیکی سامانه آبیاری قطره­ای زیرسطحی روی گیاه نیشکر در ایستگاه پژوهشی مؤسسه تحقیقات و آموزش نیشکر خوزستان، در سال­های زراعی 96-1395 و 97-1396، انجام شد. بدین منظور، چهار لترال (ابتدایی، یک­سوم، دو­سوم و انتهایی)، انتخاب و روی هر لترال چهار قسمت ابتدایی، یک ­ سوم، دو­سوم و انتهایی مشخص شد. سپس، به ­ مدت سه دقیقه، حجم آب خروجی در هر نقطه اندازه­گیری و پارامترهای ارزیابی سامانه محاسبه شد. نتایج ارزیابی قطره‌چکان‌ها در آزمایشگاه نشان داد که ضریب تغییرات ساخت ( Cv ) ، ضریب­یکنواختی ( Cu ) و یکنواختی پخش ( Eu )، به­ترتیب 15% ، 90% و 84 درصد و مقادیر توان x و ضریب k در معادله دبی- فشار به­طور میانگین به‌ترتیب 043/0- و 41/2 بود. میانگین مقادیر ضریب یکنواختی ( Cu )، یکنواختی ­ پخش ( Eu ) ، ضریب تغییرات دبی ( Vqs ) و ضریب یکنواختی­ آماری ( Uqs ) ، طی دو فصل زراعی، به­ترتیب 2/89%، 8/87%، 3/10% و 7/89 درصد بود که بر اساس این نتایج، عملکرد سامانه به­طور کلی در محدوده خوب قرار می­گیرد. همچنین، با اندازه­گیری فشار در نقاط مختلف سامانه در اواسط فصل زراعی دوم، شاخص­های ارزیابی ASAE شامل Vqs ، Uqs ، ضریب تغییرات فشار Vhs) ) و عملکرد کلی قطره­چکان­ها ( Vpf )، به­ترتیب 9%، 91%، 25% و 13 درصد بودند. به این ترتیب، سامانه‌ آبیاری مورد مطالعه از نظر عملکرد کلی قطره­چکان­ها و یکنواختی توزیع، در محدوده نسبتاً خوب و خوب قرار گرفت.