اثرات کم‌آبیاری بر عملکرد و اجزای عملکرد و تعیین بهره‌وری آب ذرت‌دانه‌ای درایستگاه اسلام آباد غرب

نویسندگان
doi
10.22092/jwra.2019.119737
چکیده

به منظور تعیین واکنش گیاه ذرت­دانه­ای نسبت به استراتژی کم­آبیاری و تأثیر آن بر عملکرد و اجزای عملکرد ذرت­دانه­ای در منطقه اسلام­آبادغرب تحت آبیاری جویچه­ای و همچنین تعیین بهره­وری آب، پژوهشی در اطراف ایستگاه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی شهرستان اسلام­آبادغرب انجام شد. طرح آماری پژوهش، بلوک کامل تصادفی (طرح آماری تجزیه ساده سالانه و تجزیه مرکب دوساله) بود و برای دو سال زراعی 1395 و 1396 اجرا شد. تیمارها شامل آبیاری به میزان 100% ، 75% ، 50% و 25% نیاز آبی به روش آبیاری جویچه­ای و در سه تکرار بود. برای کاشت ذرت از رقم سینگل کراس704 استفاده شد. مقایسه تیمارهای مختلف با درنظر گرفتن هفت پارامتر اجزای عملکرد با استفاده از تجزیه واریانس ( ANOVA ) انجام شد نتایج نشان داد که صفت وزن دانه بلال ها در تیمار 100 % نیازآبی نسبت به سایر تیمارها برتری معنی­داری داشت و برای صفات وزن کل بلال­ها، طول بلال­ها، تعداد دانه در ردیف، تعداد ردیف بلال­ها، وزن چوب و  وزن هزار دانه بلال­ها بین تیمارهای 100% نیازآبی و 75%نیازآبی تفاوت معنی­داری وجود ندارد درحالی که دو تیمار دیگر در کلیه صفات با تیمارهای اول و دوم تفاوت معنی­داری داشتند. در خصوص بهره­وری آب برای وزن کل و وزن دانه های بلال ها، تیمار 75% نیاز آبی نسبت به سایر تیمارهای برتر بود و با سایر تیمارها تفاوت معنی­داری داشت. در تیمار آبیاری به میزان 75% نیازآبی، بهره­وری آب بر اساس وزن کل بلال­ها 8/0 کیلوگرم در مترمکعب و بر اساس وزن دانه بلال­ها 62/0کیلوگرم در مترمکعب بود و به ترتیب 17% و 13% نسبت به آبیاری کامل افزایش داشت. نتایج نشان داد بیشترین بهره­وری آب زمانی روی می­دهد که آبیاری به میزان 71% تا 72% نیازآبی انجام شود و لذا برای افزایش بهره­وری آب بهتر است حدود30% از نیازآبی محاسبه شده را کاهش داد. لازم به ذکر است که کم­آبیاری می­تواند منجر به افزایش شوری (انباشت املاح آب) در خاک منطقه ریشه­ دوانی گیاه شود.