تدوین الگوی توسعه کارآفرینی زنان سرپرست خانوار در شهرستان مشهد

نویسندگان

1 گروه ادیان ابراهیمی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران.

2 گروه جامعه‌شناسی فرهنگی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.

3 گروه زن و خانواده، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران.

4 گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

doi
10.22069/jead.2024.22753.1850
چکیده

با توجه به رشد کارآفرینی زنان سرپرست خانوار در دهۀ اخیر، موفقیت چندانی در توسعۀ کارآفرینی این گروه حاصل نشده است. در همین راستا تحقیق حاضر با هدف شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر بر توسعۀ کارآفرینی زنان سرپرست خانوار در شهرستان مشهد انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی بوده که جامعه آماری آن را خبرگان دانشگاهی و سازمانی در زمینۀ کارآفرینی زنان شهری و روستایی تشکیل دادند. انتخاب 20 مشارکت‌کننده به شیوۀ هدفمند صورت گرفت. مصاحبه‌ها تا زمان رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. در این تحقیق تجزیه و تحلیل اطلاعات با رویکرد نظریۀ داده‌بنیاد در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام شد. بدین منظور تحلیل نتایج با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA2020 انجام و به صورت مدل پارادایمی ارائه شد. بر اساس نتایج به دست آمده، 228 مقوله مستخرج از مصاحبه‌ها کدگذاری شد که پس از بازبینی نهایی در مرحلۀ کدگذاری محوری، 85 کد نهایی گردید. متوسط تکرار گویه‌ها در مصاحبه‌های صورت گرفته حدود 11 مقوله (54 درصد) در مدت زمان 02/65 دقیقه بود. نتایج نشان داد که پنج عامل قوانین حامی کارآفرینی زنان؛ ارائه تسهیلات خاص، دسترسی به منابع و زیرساخت‌های لازم، حمایت خانواده، ارزش‌ها و هنجارهای اجتماعی زنان به طور مستقیم بر توسعۀ کارآفرینی زنان سرپرست خانوار در شهرستان مشهد تأثیرگذار بود. بر این اساس برگزاری دوره‌های آموزشی- مهارتی توانمندسازی زنان همراه با مشاوره، تشکیل صندوق‌های حمایت‌های مالی مردم‌نهاد، اصلاح ساختارهای قانونی و نهادی حمایتی، بسترسازی تولید محصولات استراتژیک و عرضۀ آن‌ها به بازار، از مهم‌ترین پیشنهادهای بهبود توسعۀ کارآفرینی زنان سرپرست خانوار است.