اثر رقابت گیاهی بر کارایی مصرف آب کشت مخلوط شنبلیله و سیاه دانه در رژیم‏های مختلف رطوبتی

نویسندگان
doi
10.22092/jwra.2018.115729
چکیده

افزایش کارایی مصرف آب یکی از مهم‎ترین راهکارهایی است که در کاهش بحران کمبود آب مؤثر است. در این راستا اثر رقابت گیاهی بر کارایی آب مصرفی شنبلیله و سیاه دانه تحت رژیم‏های مختلف رطوبتی مورد بررسی قرار گرفت. در این آزمایش سه رژیم‏ مختلف رطوبتی شامل W1 ؛ بدون تنش (آبیاری کامل)، W2 ؛ تنش ملایم (آبیاری بر اساس ۷۵ درصد W1 )، W3 ؛ تنش شدید (آبیاری بر اساس ۵۰ درصد W1 ) به عنوان عامل اصلی و پنج آرایش کشت شامل کشت خالص شنبلیله، کشت خالص سیاه دانه و سه نسبت مخلوط ( 2:1، 1:1، 1:2 شنبلیله و سیاهدانه) به عنوان عامل فرعی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که بیشترین میزان کارایی مصرف آب در تولید دانه مربوط به ترکیب شنبلیله با سیاه دانه (با نسبت 1:2) است. در شرایط تنش ملایم، میزان کارایی مصرف آب مربوط به ترکیب شنبلیله با سیاه دانه (1:2) از کشت خالص تحت شرایط بدون تنش بیشتر بود. در شرایط بدون تنش، بیشترین مقدار کارایی مصرف آب در تولید زیست توده در تیمارهای شنبلیله: سیاه دانه (1:2) و (2:1) و کمترین مقدار آن در کشت خالص سیاه دانه نشان داده شد. نسبت برابری آب در تیمار ‎ های مخلوط در مقایسه با کشت خالص دو گیاه شنبلیله و سیاه دانه از برتری بیشتری برخوردار بود به گونه‌ای که در شرایط تنش ملایم بیشترین نسبت برابری آب در تیمار‌های شنبلیله: سیاه دانه (1:2) و (2:1) به ترتیب با میانگین 47/1 و 44/1 مشاهده شد. به طور کلی نتیجه ‎ گیری می ‎ شود که ایجاد رقابت بین گونه ‎ ای در گیاهان رهیافت مهمی برای افزایش راندمان مصرف آب و تولید محصول در شرایط تنش خشکی است.