تأثیر روش آبیاری ناقص ریشه با آب‌ شور بر عملکرد کیفی گیاه آفتابگردان

نویسندگان
doi
10.22092/jwra.2017.113165
چکیده

کمبود آب غیر ­ شور و افزایش تقاضای آب برای آبیاری منجر به کاربرد روش ­ های جدید آبیاری و همچنین به کار ­ گیری منابع آب ‌شور شده است. به همین دلیل، آزمایش مزرعه ­ ای طی دو سال زراعی 1393 و 1394 برای ارزیابی اثر مدیریت کمی و کیفی آب آبیاری بر خصوصیات مرفولوژیکی و عملکرد کیفی آفتابگردان در مزرعه پژوهشی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری اجرا شد. پژوهش حاضر در قالب طرح فاکتوریل با طرح پایه بلوک کامل تصادفی، در سه تکرار اجرا شد. تیمارها شامل آبیاری کامل با آب غیر ­ شور ( FI ) ،آبیاری کامل با آب شور ( SI )، آبیاری کامل با تناوب آب شور و غیر ­ شور ( FSI ) ،آبیاری ناقص ریشه در سطح 75 درصد آب مورد نیاز با آب غیر ­ شور ( PRD 1 )، آبیاری ناقص ریشه در سطح 75 درصد آب مورد نیاز با آب ­ شور ( PRD 2 ) وآبیاری ناقص ریشه در سطح 75 درصد آب مورد نیاز با تناوب آب ­ شور و غیر ­ شور ( PRD 3 ) بود. آب­شور با هدایت الکتریکی 4/5 دسی زیمنس بر متر از اختلاط 20 درصد آب دریای خزر با آب غیر ­ شور به دست آمد. نتایج نشان داد که تیمارهای PRD 1 ، PRD 3 ، FSI با تیمار کنترل ( FI ) در اکثر خصوصیات مورفولوژیکی اختلاف معنی­داری نداشتند. بالاترین درصد روغن از تیمار PRD 2 و PRD 3 با مقدار یکسان 56 درصد به دست آمد. تیمار SI کم­ترین میزان درصد روغن را داشت. حداکثر عملکرد روغن با مقادیر 1831 و 5/1783 کیلوگرم در هکتار به ترتیب در تیمارهای FI و PRD 1 مشاهده شد. تیمارهای PRD 2 و SI کمترین مقادیر عملکرد روغن و پروتئین را در هر دو سال داشتند. براساس نتایج، درشرایط بحران آبی و نیاز به استفاده از آب کمتر و یا جایگزین نمودن آب شور با آب غیر شور،روش­های PRD 3 و FSI به‌ عنوان مدیریت بهینه توصیه می ­ شود تا علاوه بر صرفه­جویی در منابع آب، تلفات کمی و کیفی محصول را به حداقل رساند.