فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

خشکسالی و تنش حاصل از آن یکی از مهم ­ ‌ترین و رایج ­ ترین تنش ­ های محیطی است که تولیدات کشاورزی را با محدودیت روبرو می­سازد. با هدف بررسی اثر بیوچار حاصل از کود گاوی بر رشد، عملکرد و کارایی مصرف آب گیاه اسفناج در سطوح مختلف رطوبتی خاک، آزمایشی در شرایط گلخانه به‌صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در آبان تا دی ماه 1393 انجام شد. تیمارها شامل چهار سطح بیوچار (صفر، 25/1، 5/2 و 5 درصد وزنی خاک اولیه) و سه سطح رطوبتی (100 درصد ظرفیت مزرعه (بدون تنش)، 70 و 55 درصد ظرفیت مزرعه بود. سطوح تنش رطوبتی در طول فصل رشد با توزین روزانه گلدان­ها و جبران کمبود آب خاک در زمان آبیاری با افزودن مقدار آب لازم به آن ها اعمال شد و میزان آب اضافه شده به هر گلدان نیز در طول فصل رشد اندازه­گیری شد. اعمال سطوح تنش رطوبتی سبب کاهش معنی­دار سطح برگ، هدایت روزنه­ای، آب مصرفی، وزن تر و وزن خشک اندام هوایی گیاه در مقایسه با شاهد (صفر درصد بیوچار و 100درصد رطوبت ظرفیت مزرعه) شد. اعمال تنش رطوبتی تا سطح 70 درصد ظرفیت مزرعه ضمن اینکه سبب کاهش معنی‏دار مصرف آب گیاه شد اثر معنی­داری بر کارایی مصرف آب گیاه نداشت. لیکن تیمار رطوبتی 55 درصد ظرفیت مزرعه کارایی مصرف آب گیاه را کاهش داد. درحالی که شاخص سبزینگی گیاه به­طور معنی­داری به­ترتیب به میزان 14، 14 و 11 درصد در مراحل اول، دوم و سوم (به­ترتیب در مراحل زمانی 40، 55 و 70 روز پس از کشت) تنها با اعمال سطح رطوبتی 55 درصد ظرفیت مزرعه افزایش یافت. به­طورکلی، کاربرد 25/1 درصد بیوچار (25 تن در هکتار) در سطوح مختلف تنش رطوبتی سبب کاهش اثرات منفی تنش رطوبتی (کاهش سطح برگ، کاهش وزن تر و خشک اندام هوایی و غیره) و بهبود شاخص های رشد گیاه در مقایسه با شاهد شد. بنابراین کاربرد آن برای گیاه و به­ویژه در شرایطی که گیاه تحت تنش خشکی است و یا در گلخانه­ها و خزانه­ها به منظور کاهش میزان آب مصرفی و بهبود رشد و عملکرد گیاه قابل توصیه می­باشد، هرچند پیشنهاد می­شود آزمایش در شرایط مزرعه نیز انجام شود.