تعیین و رتبه‌بندی آلاینده‌های آب

نویسندگان

1 دانشیار،عضو هیات علمی گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی دانشگاه تهران

2 استاد دانشکده فنی، دانشگاه تهران

3 مربی گروه مهندسی صنایع، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
چکیده

امروزه آلودگی آب یکی از مشکلات و چالش‌های مهم دنیاست که می‌تواند یکی از علل اصلی بیماری‌ها و مرگ‌و‌میر در جهان به‌شمار آید. آب‌های سطحی و زیرزمینی هر دو در معرض آلاینده‌های مختلف قرار دارند. با توجه به ماهیت و منشأ ورود آلاینده‌ها (طبیعی یا ایجادشده توسط انسان) تقسیم‌بندی‌های مختلفی برای آلاینده‌ها در نظر گرفته‌ شده است. عمده آلاینده‌های آلی آب ناشی از صنایع نفت و پتروشیمی، چهار منبع (معیار) اصلی کشاورزی، شیمیایی، نفتی و غذایی است. هریک از این چهار معیار آلودگی خود زیرمعیار‌هایی دارند. در این پژوهش به بررسی، شناسایی و رتبه‌بندی دقیق آلاینده‌های آب در صنایع نفت و پتروشیمی (حوزه شهری استان تهران) با استفاده از روش‌های تحلیل مؤلفه‌های اصلی و فرایند تحلیل شبکه‌ای پرداخته شده است. نتایج به‌دست آمده از روش تحلیل مؤلفه‌های اصلی بیانگر این واقعیت است که آلاینده‌های سرب، نیترات و سدیم به‌ترتیب بیشترین امتیاز را از خبرگان محیط زیست در حوزه آلایندگی آب به‌خود اختصاص داده‌اند. همچنین استفاده از فرایند تحلیل شبکه‌ای نشان داده آلاینده‌های کشاورزی با وزن 321/0 در رتبه اول و آلاینده‌های نفتی با وزن 152/0 در رتبه چهارم قرار دارند. امید است با ارائه این پژوهش، سازمان‌های مربوطه برای جلوگیری از تخریب محیط زیست با آلاینده‌های صنعت نفت و پتروشیمی گام مؤثری بردارند.