آسیبشناسی قانون هدفمند کردن یارانهها؛ازمنظر مبانی نظری و اجرای آن
نویسندگان
1 استادیار دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی
2 دکتر احسان آقاجانی معمار کارشناس ارشد دفتر مطالعات اقتصاد بخش عمومی مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی بود که در جریان حمله تروریستی مورخ 17/3/96 عوامل داعش به ساختمان مجلس شورای اسلامی به شهادت رسید؛
3 دانشجوی دکتری اقتصاد دانشگاه تهران، معاون دفتر مطالعات بخش عمومی مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی؛
doi
چکیده
در این مقاله تلاش شده ضمن بازخوانی خواستگاهها و دلایل تدوین و اجرای قانون هدفمند کردن یارانهها و بررسی عملکرد قانون مذکور به این سؤالات اساسی پاسخ داده شود اولاً تا چه میزان اهداف در نظر گرفته شده برای هدفمندی یارانهها در کشور محقق شده است؟ ثانیاً آیا اساساً قانون هدفمندی یارانهها ازمنظر مبانی نظری از جامعیت و استحکام کافی برای تحقق اهداف آن برخوردار بوده است یا خیر؟ در این راستا تلاش شده با استفاده از روش کتابخانهای و محاسبات برآمده از اطلاعات جمعآوری شده، پاسخ سؤالات تحقیق به شیوه تحلیلی ـ توصیفی استخراج شود. نتایج این مطالعه نشان میدهد، قانون هدفمندی یارانهها (مصوب 1388) در دستیابی به اهداف از پیش تعیین شده خود از قبیل افزایش بهرهوری انرژی، کاهش شدت انرژی و مصرف سرانه آن و نیز کاهش آلودگی هوا ناکام بوده است. همچنین محاسبه حجم یارانه ضمنی انرژی قبل و بعد از قانون هدفمندی نشان میدهد این قانون تأثیری بر کاهش حجم یارانه در اقتصاد ایران نداشته و هدفمند کردن یارانهها فشارها را بر بودجه عمومی دولت کاهش نداده است. همچنین استدلال شده است که قانون هدفمندی یارانهها، با توجه به نقاط ضعف و اشکالاتی که در مبانی و منطق آن وجود دارد، ظرفیت لازم و کافی برای تحقق اهداف تعیین شده را ندارد.
