روششناسی تولید فلسفههای مضاف
نویسندگان
1 استادیار گروه منطق فهم دین پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
doi
0797چکیده
مسئله اصلی در این مقاله کشف یک روش قیاسی برای تولید فلسفههای مضاف است. مؤلف تعریف فلسفههای مضاف را چنین بیان کرده است: «فلسفه مضاف مجموعه تحلیلهای عقلانیِ وجودشناسانه در مورد چیستی، چرایی و چگونگی یک پدیده است» (اعم از علوم و امور). روش لازم برای تولید فلسفههای مضاف مبتنی بر سه ابزار تحلیلی در وجودشناسی (علل اربع، مقولات عشر، مقومات سته حرکت) است که چگونگی استفاده از آنها برای تولید یک دستگاه معرفتی نسبت به یک علم یا یک موضوع (اعم از حقیقی و اعتباریِ غیرمحض) بهتفصیل در مقاله ارائه گردیده است. همچنین چهار حلقه از «حلقههای ارتباطی میان فلسفه مطلق با فلسفه مضاف» در علوم انسانی که عبارتاند از حلقه تعیین الگو و روش، حلقه تعیین ملاک حق و صدق، حلقه تعیین مدل نیازها، حلقه تعیین ملاک عدالت، بررسی شده است که در مقام نظریات راهنما برای تولید مسائل علوم انسانی تلقی میشوند. فلسفههای مضاف برای کشف قواعد کلی حرکت و تغییر در فرد و جامعه هستند و علم فلسفه متکفل تبیین معادلات کلانِ این حرکت و تغییر است؛ لذا با ابتنا بر ابزارهای فلسفی میتوان فلسفههای مضاف تولید کرد و رابطه میان علم فلسفه و فلسفههای مضاف صرفاً یک تشابه اسمی نیست.