فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ظهور و پیشرفت سریع در حوزه فناوری ‌ های عصبی خواندن مغز و ذهن ، خصوصاً رابط ‌ های مغز و رایانه ( BCI ) زمینه ورود به مغز انسان و رمزگشایی داده ‌ های مغزی را فراهم کرده است. مداخلات و رمزگشایی داده‌های مغزی ، ممکن است اطلاعات ذهنی و عصبی مانند: احساسات، افکار، عقاید و نیات اشخاص را آشکار سازد و آشکارسازی داده ‌ های مغزی هر فرد ممکن است او را در معرض آسیب قرار دهد یا شخص دیگری را به کنترل رفتار او قادر کند. ترکیب رابط ‌ های مغز و رایانه با تصویربرداری عصبی، علاوه بر کاربرد فراوان در حوزه درمان و پزشکی، در سایر حوزه ‌ ها مانند امور نظامی، خدماتی، آموزشی و دادگاه ‌ ها مورد استفاده قرار گرفته است. بسیاری از کشورها، سازمان ‌ ها و شرکت‌ها به دنبال تحقیقات و سرمایه ‌ گذاری در حوزه مغز انسان و دستگاه ‌ های عصبی مرتبط با آن هستند. به‌طوری‌که در این مطالعه سؤال‌هایی پیش آمده ازجمله: ماهیت داده ‌ های مغزی چیست؟ و آیا به‌موازات پیشرفت ‌ های دستگاه ‌ های عصبی و امکان سوءاستفاده از آن، قانونگذاران بین ‌ المللی و داخلی از‌جمله کشور ما تدوین قانون را ضروری دانسته‌اند؟ ازاین‌رو با روش توصیفی تحلیلی در این پژوهش نشان می‌دهد، با توجه به جایگاه مغز انسان و داده ‌ های آن که به‌مثابه داده ‌ های حساس سلامت است و نیز به‌دلیل ایجاد تهدیدهای حقوق بشری و چالش‌های حقوقی و همچنین با ویژگی ‌ ها، پیچیده بودن، قابلیت سوءاستفاده و تنوع کارایی این دستگاه ‌ ها به‌ویژه رابط ‌ های مغز و رایانه و تصویربرداری عصبی که امکان رمزگشایی، پردازش و دستکاری داده ‌ های مغزی، ذهنی و عصبی انسان را فراهم می ‌ کند؛ تدوین یا اصلاح قانون، برای محافظت از داده ‌ های مغزی و ذهنی انسان قبل از تکامل و تجاری ‌ سازی این دستگاه ‌ ها، در سطح بین ‌ المللی مانند اصلاح میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی یا اعلامیه جهانی حقوق بشر و نیز قوانین داخلی کشورها ازجمله ایران، ضروری است.